Ալեքս Ստեփանյանի ուսումնական բլոգ

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1.     1.Կազմի՛ր հարաբերական ածականներ:
Երկաթ դարպաս-երկաթե դարպաս
մետաքս թաշկինակ-մետաքսե թաշկինակ
լեռ գոտի-լեռան գոտի
ծով կենդանի-ծովային կենդանի

       2. Բացատրի՛ր դարձվածքները՝ անբան Հուռի, աքիլլեսյան գարշապար, հին երգը երգել:
Անբան Հուռի ֊ ոչինչ չանող
Աքիլլեսյան գարշապար ֊ խոցելի տեղ
Հին երգը երգել ֊ կրկնել

3. Կազմի՛ր ածականներ հետևյալ բառերից՝ դյութել, ընկեր, բաղձանք, թախիծ, հնչյուն, մայր:
դյութել-դյութիչ
ընկեր-ընկերական
բաղձանք-բաղձալի
թախիծ-թախծոտ
հնչյուն-հնչեղ

մայր-մայրական

4. Ածականները տեղադրի՛ր տեքստի մեջ՝ սպիտակ, հավերժական, մռայլ, շքեղ, լեռնային, փղոսկրե, սարսռազդու, տկար:
Շքեղ պալատում նստել էր մռայլ Չինգիզ խանը գահույքի վրա՝ զառամած գլուխը սպիտակ մազերի տակ, ինչպես սպիտակ ձյուների տակ  Տյան շանի գագաթը: Խամրած աչքերով,տկար մարմնով նա փռվել էր գահույքին: Լեռնային հեղեղները սանձող ձեռքերը թուլացել էին, ժողովուրդներ սասանող սարսռազդու ձայնը մարել էր:

Իսկապես, կյանքը հիասքանչ է, երբ դու առողջ ես,երբ քո ընտանիքի անդամները առողջ են ․․․

Կյանքը հիասքանչ է,երբ դու շրջապատված ես լավ ու բարի մարդկանցով ,երբ դու որևէ բանի կարիք չունես․․․

Ես ինձ համարում եմ երջանիկ մարդ,քանի որ այս հիասքանչ աշխարհում ես ամեն բան ունեմ երջանիկ լինելու համար․լավ ընտանիք,հրաշալի ծնողներ,աննման քույր ու եղբայր,հրաշալի տատիկ ու պապիկ։

II-հայտանիշ (ակա) ճիշտ է։

Աշխատանք դասարանում 

Կարդա՛
Ածական անուն կամ ածական են կոչվում առարկայի հատկություն կամ վերաբերություն ցույց տվող բառերը:
Ածականները պատասխանում են ինչպիսի՞, որպիսի՞, ո՞ր հարցերին:
Ածականը չթեքվող խոսքի մաս է, այսինքն չի հոլովվում, որոշիչ հոդ չի ստանում:
Բայց խոսքի մեջ կարող է հանդես գալ գոյականաբար, այդ դեպքում ածականը ստանում է որոշիչ հոդ և գոյականի նման կարող է հոլովվել եզակի և հոգնակի թվով, օրինակ՝ Կարմիրը նրան շատ  է սազում:
Վարժ. 1. Տրված ածականները նախադասությունների մեջ գործածիր գոյականաբար՝ սև, խոշոր:
Սև ամպերը կախվել են քաղաքի վրա։
Խոշոր քաղաքներում կյանքը շատ ուրախ է

Ածականը նախադասության մեջ կարող է գործածվել որպես ստորոգյալի բաղադրիչ: Օրինակ՝ Որ դպրոցը մեծ է:
Կան բառեր, որոնք հավասարապես կարող են հադես գալ և՛ որպես գոյականներ, և՛ որպես ածականներ: Օրինակ՝ աղքատ, ծանոթ, ցուրտ, ծովային և այլն: Օրինակներով3
Վարժ. 2 Գրի՛ր տրված ածականների կազմությունը՝ հողե, նոր, մաքուր, կիսախուփ,  անգույն:
Վարժ. 3 Կազմի՛ր  կապակցություններ՝ գրելով ածականներ և գոյականներ:
Ա. Մարմարյա սրահ, մրգառատ աշուն,  փարթամ այգի, գյուղական տուն, շինծու մտքեր:
Բ. քչքչան Գետակ, գեղեցիկ զգեստ, խորիմաստ միտք, սիրուն երազ:
Վարժ. 4 Միացրե՛ք բառերը՝ կազմելով ածականներ:
Առյուծ և սիրտ-առյուծասիրտ
արև և շող-արևաշող
տերև և  փուշ-փշատերև
պսակ և ձև-պսակաձև
ձայն և վիշապ-վիշապաձայն
թույր և ձյուն-ձյունաթույր
շեկ և հեր-շիկահեր
գունդ և ձև -գնդաձև

Աշխատանք դասարանում 

1. Ընդգծված  բառերն  ու բառակապակցությունները փոխարինի՛ր համապատասխան ածականներով:

Օրինակ`

Երկրին մոտ տարածությունում  տիեզերանավի հանդիպեցին: – Երկրամերձ տարածությունում տիեզերանավի հանդիպեցին:

Հայոց աշխարհում Արարատի դաշտի հարավում, մի հրաշքով լի ու ձեռքով չկերտված կոթող կա: Դա Արարատն է՝ երկնասլաց, մեկուսի լեռնազանգված  կոնանման գագաթը ծածկված է  հավերժական ձյունով:  Սիսի գագաթի  մասը նույնպես քարածածկ է : Լանջերը կտրտված են  ճառագայթի ձև ունեցող ձորակներով ու հեղեղատներով: Լանջերին խոտառատ արոտներ ու թփուտներ կան, ներքևի գոտում՝ այլևայլ թռչուններ ու կենդանիներ: Հնում լեռը հռչակված էր որպես արքաների որսատեղի:

Մասիսը զերծ չի մնացել  բնության աղետներից: Նրա հյուսիս-արևելքի լանջի խորխորատը, հայտնի «Մասյաց վիհ» անունով, որ գագաթին մոտ (մերձ) մասում ավելի քան հազար մետր խորություն ունի, առաջացել է երկրաշարժից:

2. Տեքստում ավելացրու՛ տրված ածականները:  Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Ա. Սարսափելի, բազմաթիվ, անհրապույր, իսկական, բազմազան, սարսափազդու, փոքրիկ, սուր:

Թմբկահար փոքրիկ ձկան արձակած  սարսափազդու որոտը հավանաբար վախեցնում է նրա բազմաթիվ թշնամիներին: Անհրապույր դոդոշաձուկն էլ բոցմանի սուլիչի ձայն է հանում կարծես թե զուգավորման շրջանում:

Մյուս սարսափելի ձկների արձակած ձայների իսկական նշանակության մասին քիչ բան է հայտնի: Իհարկե, կան ձկներ էլ, որոնք իսկապես համր են:

Բ. Լայն, հետաքրքիր, ծանծաղ, զանազան, հնագույն, ամենատաք, ծովային, անվնաս, գեղեցիկ, մեծ, չքնաղ:

Լամանտինը մի հետաքրքիր կենդանի է, որը հավանաբար նախատիպ է եղել զանազան լեգենդների ջրահարսերի համար: Այս ծովային կենդանու առջևի վերջավորությունները հետաճել են, իսկ գեղեդցիկ մարմինը հենվում է պոչի վրա: Մա բնակվում է ծովափնյա ջրերում և սնվում է բացարձակապես բուսական սննդով: Ապրելու համար նա ընտրել է ծանծաղ տեղը, նրան կարելի հանդիպել հասարակածի երկու ամենատաք կողմերում:

3. Տրված տեքստում մտքին համապատասխանող ածականներ ավելացրո՛ւ: Տրված և ստացված  տեքստերը համեմատի՛ր:

Մագելանի արշավախմբի մնացորդները  ճամփորդության հոգնությունը դեռ չէին թոթափել, երբ կաթոլիկ եկեղեցին նրանց կանչեց հաշիվ տալու: Բանն այն է, որ հոգնած ճամփորդների օրացույցում մեկ օր պակասում էր: Իսկ դա նշանակում էր, որ եկեղեցական հետաքրքիր տոները ժամանակին չէին նշվել: Հավատի կանոններից այդպիսի շեղումն  այն ժամանակ պատժվում էին: Բայց  գիտնականները շուտով գտան, թե որտե՞ղ էր մնացել «կորած» օրը: Ճանապարհորդելով երկրագնդի շուրջը դեպի արևմուտք՝ Արևի շարժման ուղղությամբ , հետաքրքրասեր ծովագնացները իբրև թե մեկ օր հետ էին գնացել: Շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը  դեպի արևելք, ընդհակառակը, նրանց ուրախ օրացույցին մեկ օր կավելացներ:

Ներկայումս նման անհեթեթ խառնաշփոթությունից խուսափելու համար Խաղաղ օվկիանոսի միջով՝ բևեռից բևեռ, մի գիծ են անցկացրել, որն անցնելիս նավերը կամ անմիջապես ընկնում են «վաղը»  կամ վերադառնում են «երեկվան»:

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1.Շարունակի՛ր և ավարտի՛ր տասը նախադասությամբ:

Ծովը խաղաղ էր քնած երեխայի նման: Արևը դեռ չէր ծագել, և վաղորդայնի լռության մեջ ինչ-որ խորհուրդ կար: Թվում էր, թե ամբողջ աշխարհն է քնած: Բայց մի մարդ ծովափի խոնավ ավազին նստած էր միայնակ: Ի՞նչն էր այդքան վաղ ծովափ բերել նրան:

Մի՞թե ինչ-որ մեկին էր սպասում․․․

Այնքան տխուր էր ու մտամոլոր,որ չկարողացա անտարբեր մնալ։Մոտեցա ,աչքերը թաց էին․․․

Ծովը նրան հիշեցրել էր անցած սիրո մասին,որն այլևս չկա․․․

493.

ա) 672:42+21x 39;

672:42=16

21x 39=819

16+819=835

գ) (720-695)x(975:25);

975:25=39

720-695=25

39×25=975

494.

ա) 756-79+79;

756-79=677

677+79=756

գ) 25 x 178 x 79;

25×178=4450

4450×75=333750

495.

ա) 68 x 48+68 x 52;

68 x (48+52)=6800

գ) 87 x 29+68 x 71;

87x(29+71)=8700

Մենք գնացինք դեպի Սևաբերդ ժամը 10։00 և եկանք ժամը 15:00-ին, մենք շատ լավ ժամանանք անցկացրեցինք՝ սահեցինք սահնակներով սարից և խաղացինք ձնագդիկներով, մեր ժամանակը շատ արագ անցավ, իմ դուրը շատ եկավ։