Month: December 2023

1. Ուշադրությո՛ւն դարձրու ընդգծված
գոյականներին և պատասխանի´ր
հարցերին:

Ա. Անտառի  թավուտում ցէ դրված:

Բ. Ծուղակն անտառի 
թավուտում է դրված:

Ա. Վագրի համար փորված  փոսի մեջ փիղ է ընկել:

Բ. Փիղն 
ընկել է վագրի համար փորված  փոսի մեջ:

Ա. Ինչ-որ որսագողեր ծառերի մեջ ցանց են կապել՝ զեբրեր որսալու
համար: Բ.Որսագողերը ծառերի մեջ ցանց են կապել՝ զեբրերին որսալու համար:

Ա. Նա ուսապարկից մի տուփ 
հանեց:

Բ. Նա ուսապարկից հանեց տուփը:

Գոյականի  ընդգծված ձևերից  ո՞րն է որոշյալ առումով դրված,
ո՞րը`

 անորոշ: Պատասխանդ փորձի՛ր պատճառաբանել:

Որոշյալ – ծուղակն, փիղն,
զեբրերին, տուփը

Անորոշ – ծուղակ, փիղ, զեբրեր,
տուփ

Ինչո՞վ են տարբերվում որոշյալ և անորոշ  առումները: (Ինչպե՞ս է
կազմվում որոշյալ առումը):

Որոշյալի առումը նշանակում է,
որ գոյականը որոշված է և ծանոթ։

2. Ուշադրություն դարձրո´ւ ընդգծված 
բառերին  և  գրի՛ր,  թե  բառին  ե՛րբ  է 
ավելանում  ը,  ե՛րբ` ն:  

Գործը վաղվան մի´ թող: Գործն է անմահ:
Գործն անմահ է:

Ավելի քան հարյուր տարի նավը մնաց ծովի հատակին: Նավն ավելի քան հարյուր տարի սուզված մնաց:

Ուումնասիրում էր իրենց գյուղի
բույսերը: Իրենց գյուղի բույսերն էր ուսումնասիրում:

Սիրտը գործում էր օր ու գիշեր:
Սիրտն օր ու գիշեր գործում է:

Հետքերը տանում էին անտառ:
Հետքերն անտառ էին տանում:

Աղեղնավորը ներկաներին սպառնում էր ու գոռգոռոմ: Աղեղնավորն սպառնում
էր ներկաներին ու գոռգոռում:

Աղջիկը հավանաբար շտապում էր: 

Աղջիկն շտապում էր հավանաբար:

Գինին կարասներում էին պահում: 

Գինին էին պահում կարասներում:

Տղան ցանկապատի վրայով թռավ: 

Տղան էր ցանկապատի վրայով թռչողը:

Երբ հաջորդող բառը սկսվում է
բաղաձայնով, ապա գրվում է ը, իսկ ձայնավորի դեպքում ՝ ն, ն – է գրվում նաև, երբ
հաջորդող բառը բաղաձայնով սկսվող բայ է, բայց ունի օժանդակ բայ։

3. Փակագծերում տրված բառերը գրի՛ր որոշյալ կամ անորոշ առումով:

Երկրագնդում վայրի կենդանիների (բնաջնջում) շարունավում է: Դա (կասեցնել) շատ դժվար է, թեև երևացել են մխիթարական ինչ-որ (նշաններ): Մարդկանց մեջ հետզհետե արթնանում է այն (միտք), որ առանց կենդանիների իրենց (կյանք) անգույն ու անհրապույր կլինի: Այդ մասին (խոսք) կարող են ասել այն (որորդներ), որոնք (զենք) փոխարինել են լուսանկարչական ապարատով: Նրանք (ուժեր) ու (ժամանակ) չեն խնայում, ժամեր շարունակ դարանամուտ են լինում կենդանիների կյանքից որևէ (դեպք) դիտելու համար:

————Երկրագնդում վայրի կենդանիների բնաջնջումը շարունակվում է: Դա կասեցնելը շատ դժվար է, թեև երևացել են մխիթարական ինչ-որ նշաններ: Մարդկանց մեջ հետզհետե արթնանում է
այն միտքը, որ առանց կենդանիների իրենց կյանքն անգույն ու անհրապույր կլինի: Այդ ասին խոսք կարող են ասել այն որսորդները,
որոնք զենքը փոխարինել
են լուսանկարչական ապարատով: Նրանք ուժերն ու ժամանակը չեն խնայում,
ժամեր շարունակ դարանամուտ
են լինում կենդանիների կյանքից որևէ դեպք դիտելու համար:

Կարդա՛ 

Գոյականը խոսքի մեջ կարող է գործածվել որոշյալ կամ անորոշ առումով: Որոշյալ առումն արտահայտվում է որոշիչ ը կամ ն հոդերի միջոցով: Բաղաձայնով ավարտվող բառերը ը հոդն են ստանում, ձայնավորող ավարտվողները` ն: Ը հոդը կարող է ն-ով փոխարինվել, երբ հոդն են ստանում, ձայնավորով ավարտվողները՝ ն: Ը հոդը կարող է ն-ով փոխարինվել, երբ նրան հաջորդող բառը ձայնավորով կամ սկ,
սպ, ստ, զբ, զգ, շտ, կապակցություններով է սկսվում:

Աշխատանք դասարանում

1. Նախադասության միտքն այնպես արտահայտի´ր, որ ընդգծված բառը փակագծում տրված հոլովով լինի:

Ստոկհոլմի թագավորական գրադարանում  կա շախմատին նվիրված հիսուն հազար գիրք: (գրադարանում)

Մեր շուրջը՝ օդի, ջրի, հողի մեջ  ապրում են անթիվ, անհամար մանրէներ: (օդի, ջրի, հողի)

Նույնիսկ մանրէների անթիվ բանակների ուժից վեր է կենդանի օրգանիզմներին հաղթելը: (բանակները) Բույսերը կազմված են հատուկ թունավոր նյութեից, որոնք անտեսանելի մանրէները ոչնչացնում են: (նյութերից, մանրէները)

Բույսերի հյութը հիվանդությունների դեմ պայքարող ու օրգանիզմն ամրացնող «կախարդական» նյութ է: (հյութը)

2. Գրի՛ր, թե ի՛նչ հոլովով են դրված և ի՛նչ ընդհանուր իմաստ ունեն ընդգծված բոլոր բառերը:

Փոքրիկը պահել էր հյուրի կոշիկները-սեռական հոլով։

Ընկերոջ կրիան պահում էր իրենց-սեռական հոլով։

Մոր պայուսակը չբացած էլ իմանում էր, թե մեջն ի՛նչ կա իր համար-սեռական հոլով։

Միրգը հորեղբոր այգուց են բերում-սեռական հոլով։

Սեղանի ոտքն է դարձրել խաղալիք-սեռական հոլով։

Հոր ամբողջ ունեցվածքը մնաց կրտսեր որդուն-սեռական հոլով։

3. Ուշադրությու` ն դարձրու ընդգծված գոյականների ձևերին և իմաստներին, գտի´ր տարբերությունները:

Ա. Դերձակը հագուստ էր կարում: Բ. Դերձակը հագուստն էր կարում:

Ա. Փողոցում գիրք  էր վաճառվում: Բ.  Փողոցում գիրքը  վաճառվում էր:

Ա.Ծովային մի թռչուն երկար ժամանակ լողում ու սուզվում էր:

Բ.  Ծովային  թռչունը երկար ժամանակ լողում ու սուզվում էր:

Ա. Անտառում մի որսորդի հանդիպեց: Բ. Անտառում որսորդին հանդիպեց:

Ա. Այստեղ հավանաբար արջ է պառկած եղել: Բ. Հավանաբար արջն այստեղ է պառկած եղել:

4. Գծիկները փոխարինի´ր ը կամ  ն հոդով:

Ժողովուրդները տարբերվում են իրենց արտաքին տեսքով, լեզվով  ու սովորույթներով:

Ժողովուրդներն իրենց արտաքին տեսքով, լեզվով  ու սովորույթներով են տարբերվում:

Աստղադիտակը դանիացի ապակեգործներ-են ստեղծել: Աստղադիտակը ստեղծել են  դանիացի ապակեգործներ-:

Եվրոպացիներն առաջին անգամ արևածաղիկ-տեսան մեքսիկական պրերիաներում, երբ հայտնագործեցին Ամերիկան: Արևածաղիկն առաջին անգամ եվրոպացիները տեսան մեքսիկական պրերիաներում, երբ հայտնագործեցին Ամերիկա: Եվրոպացիները մեքսիկական պրերիաներում առաջին անգամ տեսան արևածաղիկըն, երբ հայտնագործեցին Ամերիկան:

Գառնիի սյունազարդ տաճարը(մ.թ. 77 թվական) Միհր աստծո պատվին է ստեղծվել: Գառնիի սյունազարդ տաճարը ստեղծվել է (մ.թ. 77 թվական) Միհր աստծո պատվին: Միհր աստծո պատվին է  ստեղծվել Գառնիի սյունազարդ տաճարը(մ.թ. 77 թվական):  Միհր աստծո պատվին Գառնիի սյունազարդ տաճարն է ստեղծվել (մ.թ. 77 թվական):

Կարդա՛ ,,Սուրբ Ծնունդի օրվա առավոտը,, պատմվածքը: 

1. Անհասկանալի բառերը բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ: 

Ունկնդիր — Լսող

չունևոր — աղքատ

մոգ — գերբնական ուժ ունեցող մարդ

բարեբաստիկ-բարեբախտ

2. Քո կարծիքով ինչի՞ մասին է պատմվածքը:

Պատմվածքը շատ հետաքրքիր է, այն անսահման մեծ սիրո մասին է, որ միայն անկեղծ և գնահատված սերն է, որ հետագայում մեծ սերեր է ծնում։

3. Շարադրի՛ր մտքերդ նվեր պատրաստելու, նվիրելու կարևորության, նվերը մատուցելու առանձնահատկությունների մասին: 

Ես նվերը նվիրելիս զգում եմ ընկերության կարևորությունը, որովհետև նվերը նվիրելիս դու անպայման այնպես ես ուզում անել,որ դիմացինն ուրախանա։ Նվերը պետք է մատուցել այնպիսի առանձահատուկ ձևով, որ տարիներով հիշվի և անմոռանալի լինի։

Դասարանական առաջադրանքներ՝  157-ա,գ,ե; 158-ա,գ,ե;159-ա,գ,ե,;160-ա,գ;162

157. Բազմանդամը բերե՛ք կատարյալ տեսքի.

ա) 2a + 3b + 5a=7a 3b,

գ) x + 2y + 3z + 4x + 5y + 6z=5x7y9z

ե) 12a + 5b − 4a=8a 5b

158. Բազմանդամը բերե՛ք կատարյալ տեսքի.

ա)13a − 7a + 5b − 2b=6a 3b

գ) 2ab − 5y + 3ab + 6y + ba=1ab ba 11y

ե)14x + 3y − 7x − 12y=7x-9y

159. Հաշվե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) 3x ² + 5x − 2x ² երբ x = 6=7a=78=56

գ) a ³ + 7a − a ² ⋅ a, երբ a = 8=512+56-64=504

ե) (a + b)² − (a − b)² երբ a = 8, b = 2=(8+2)²(8-²)=100-36=64

1. Փակագծում տրված գոյականները գրի´ր համապատասխան հոլովով:

Նյու Յորքի (Նյու Յորք) բնակիչները զարմանքով դիտում էին 19-ամյա մի … ուսանողի (ուսանող), որը սիրալիր ժպիտով (ժպիտ) սեղմում էր մի մեծ հանրախանութ մտնող բոլոր … այցելուների (այցելուներ) ձեռքերը: Այդ ձևով (ձև) 8643-րդ հաճախորդին (հաճախորդ) ողջունելուց (ողջունել) հետո նա վեր պարզեց կապտած ձեռքը և բացականչեց.

-Ուռա´: Ռուզվելտի ռեկորդը (ռեկորդ) գերազանցեցի:

Հավանաբար քչերին (քչեր) է հայտնի, որ 1907 թվականին (թվական) Սպիտակ տանը (տուն) մի ընդունելիության (ընդունելություն) ժամանակ ԱՄՆ-ի (ԱՄՆ) այն ժամանակվա նախագահը սեղմել էր 8513 մարդու (մարդ) ձեռք:

2. Կազմի՛ր բառակապակցություններ՝ հարցական դերանունները փոխարինելով 

գոյականներով:

Դավաճանել ո՞ւմ, ինչի՞ն: Դավաճանել ընկերոջը, դավաճանել հայրենիքին

Ուրանալ ո՞ւմ, ի՞նչ(ը): ուրանալ ընտանիքը, ուրանալ ավանդույթները

3. Գտի´ր  Ա և Բ խմբերի բառերի բոլոր  հնարավոր  կապակցությունները:

Ա. Բացատրել, ներկել, կարոտել, մոռանալ:

Բացատրել ընտանիքին, բացատրել հորը,

Ներկել դասը,

Կարոտել ընտանիքը, կարոտել մարդկանց, կարոտել տատիկին,

Մոռանալ սխալը, մոռանալ զանցանքը

Բ. Տատին, ընտանիքին, հորը, դասը, սխալը, մարդկանց, զանցանքը, ընտանիքը:

4. Նախադասության միտքն այնպես արտահայտի´ր, որ ընդգծված բառը փակագծում տրված հոլովով լինի:

Գերմանիայի Շտրեբեկ գյուղում բնակիչները մոտ հազար տարուց շախմատ են խաղում: Գյուղում (գյուղում) Ավելի քան հարյուր տարի է, ինչ աշակերտները պարտադիր քննություն են հանձնում, որի ժամանակ և´ շախմատի մասին գիտելիքներն են ստուգվում, և´ խաղալու կարողությունը տարուց (տարուց):

Փարիզում կայացած միջազգային մրցաշարի մեկի ժամանակ վերջին տեղը գրավեց անգլիացի մի շախմատիստ, որի ազգանունով Չեմպիոն էր: (մրցաշարի, ազգանունով)

Սիրելի թիմին պարտվելու ամոթից փրկելու համար արգենտինացի ֆուտբոլասերները ընդմիջման ժամանակ դարպասների տակ ռումբ էին դրել: (թիմը) Թիմը այդպես խաղի ընդհատման պատճառով դարձավ պայթյունը, և խաղը չեղյալ հայտարարվեց: (պատճառով, պայթյունի)

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 150; 152; 154;156; 158

Այո Հավասարասրուն Է։

Պատ․՛ՈՉ