Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

  1. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր տրված բառերով:

Բազմություն, մարդկություն, ագզ, ժողովուրդ:

Մի երկրում ապրող մարդիկ-ժողովուրդ, հավաքված մարդիկ-բազմություն, ամբողջ աշխարհում ապրող մարդիկ-մարդկություն, նույն ազգությանը պատկանող բոլոր մարդիկ-ազգ:

  1. Ա և Բ խմբի գոյականների տարրեբությունը բացատրի՛ր: Բացատրի՛ր, թե ինչու են Բ խմբի բառերն անվանում հավաքական գոյականներ:

Ա. Թռչուն, մեղու, ոչխար, ձուկ, գայլ, ձի, զինվոր, հայ, Գեղամ:

Բ. Երամ, պարս, հոտ, վտառ, ոհմակ, երամակ, ջոկատ, ժողովուրդ, ամբոխ:
Ա-խմբի բառերը կոնկրետ մի հատ մարդ է,իսկ բ-ն հավաքական գոյականներ։
Բ-ում բառերը հավաքական են,որովհետև նրանք ինչ-որ կենդանիների կամ մարդկանց խումբ են։

  1. Փորձի՛ր բացատրել, թե ընդգծված բայը որ դեպքամ է եզակի և որ դեպքում՝ հոգնակի:

Ա. Գառն արածում է:

Բ. Գառներն արածում են:

Գ. Գառների հոտն արածում է:

Ա. Գայլը գյուղ մտավ:

Բ. Գայլերը գյուղ մտան:

Գ. Գայլերի ոհմսւկը գյուղ մտավ:

Ա. Մեղուն թռավ դեպի ծառը:

Բ. Մեղուները թռան դեպի ծառը:

Դ. Մեղուների պարսը թռավ դեպի ծառը:
Ա խումբը պահանջում է եզակի գոյական և եզակի բայ։
Բ խումբը պահանջում է հոգնակի գոյական և հոգնակի բայ։
Գ խումբը պահանջում է եզակի հավաքական գոյական։

  1. Փակագծերում դրված բառերը համապատասխան ձևով գրի՛ր:

Օրինակ՝

Դեպքի վայրում հավաքված ամբոխն (աղմկել): — Դեպքի վայրում հավաքված ամբոխն աղմկում էր:

Կռունկների երամը (թռչել):
Կռունկների երամը թռչել էր։
Զորքը (տեղավորվել) դաշտում:
Զորքը տեղավորվել էր դաշտում։
Ժողովուրդը (լսել) հռետորին:
Ժողովուրդը լսել էր հռետորին։
Հրապարակում հավաքված բազմությունը ինչ-որ բանի (սպասել):
Հրապարակում հավաքված բազմությունը ինչ-որ բանի էր սպասում:
Ավագանին (ողջունել) օտարականին:
Հոտն (իջնել) սարից:
Հոտն իջնում է սարից։

ժողովուրդը գոհ (լինել) այդ որոշումից:
Ժողովուրդը գոհ էր այդ որոշումից
Բնակչությունն իր ղեկավարներից խելացի վճիռներ ու որոշումներ (սպասել):
Բնակչությունն իր ղեկավարներից խելացի վճիռներ ու որոշումներ էր սպասում:

Բնագիտություն

Ամփոփիչ աշխատանք

  1. Ի՞նչ թթուներ կան բնության մեջ Քացախաթթու, կաթնաթթու, կարագաթթու, թրթնջկաթթու, կիտրոնաթթու, խնձորաթթու:
  2. Ի՞նչ բաղադրություն ունեն թթուները Թթուները բարդ նյութեր են,որոնք կազմված են ջրածնից և թթվային մնացորդներից:
  3. Ջերմաչափների ի՞նչ տեսակներ գիտեք լինում են հեղուկային, մետաղական, էլեկտրական և այլն։
  4. Ի՞նչպես պետք է օգտվել բժշկական ջերմաչափից Բժշկական ջերմաչաջի հետ պետք է շատ զգույշ լինել, որպեսզի ջերմաչափը չնկնի և չջարդվի։
  5. Ո՞ր մարմին է կոչվում հաստատուն մագնիս Հաստատուն մագնիս կոչվում են այն մարմինները, որոնք երկար ժամանակ պահպանում են իրենց մագնիսական հատկությունները:
  6. Մագնիսի ո՞ր մասերն են անվանում բևեռներԲևեռ անվանում են մագնիսի այն մասերը, որտեղ մագնիսական ազդեցությունն ավելի ուժեղ եմ:
  7. Ի՞նչ է կողմնացույցը, և ինչո՞վ է պայմանավորված նրա աշխատանքըԿողմանացույցը սարք է որի միջոցով որոշում է հորիզոնի կողմերը:
  8. Ի՞նչ է բջիջըԿենդանի օրգանրզմները կազմված են բջիջների երենցից կազմավորվում են օրգանիզմի առանձին օրգաներ և ամբողջական օրգանիզմը։
  9. Որո՞նք են արմատի գործառույթներըԱրամատները հավաքում են օկտակար նյութեր ծառի կամ ուրիշ բույսերի համար:
  10. Ի՞նչ է շնչառությունըՇնչառությունն  օրգանիզմի և շրջակա  միջավայրի  միջև տեղի  ունեցող  գազափոփոխանակությունն  է:
  11. Շնչառական ի՞նչ օրգաններ գիտեքԹոքեր և խռիկներՕրգանիզմի բնակության վայր կոչվում է կենսամիջավայր:
Հայոց լեզու

Կորսված օրեր: Դինո Բուցատի

Մի քան օր հետո, ինչ դարձել էր շքեղ ամառանոցի տեր, Էռնեստ Կաձիրան տուն վերադառնալով, հեռվից նկատեց մի մարդու, ով մի արկղ ուսերի վրա դրած` դուրս ելավ ցանկապատի երկրորդական դռնից ու այն դրեց մի բեռնատարի վրա: Չհասցրեց հասնել նրան` նախքան նա կմեկներ: Այդժամ նստեց մեքենան ու գնաց նրա ետևից: Բեռնատարը գնաց երկար, մինչև քաղաքի ամենահեռու ծայրամասը ու կանգ առավ մի ձորի պռնկին:
Կաձիրան իջավ մեքենայից ու գնաց տեսնելու: Անծանոթը վայր բերեց արկղը բեռնատարի վրայից, ու մի քանի քայլ անելուց հետո, այն շպրտեց քարափին, ուր լցված էին արդեն հազարավոր այդպիսի արկղեր:
Մոտեցավ այդ մարդուն ու հարցրեց.
-Տեսա, թե ինչպես այս արկղը դու տարար իմ այգուց: Ի՞նչ կար դրա մեջ: Եվ ի՞նչ են նշանակում այս բոլոր արկղերը:
Մարդը նայեց նրա ու ժպտաց.
-Դրանցից դեռ էլի կան բեռնատարի վրա, որ պիտի դեն նետվեն: Չգիտե՞ս: Դրանք օրեր են:
-Ի՞նչ օրեր:
-Քո օրերը:
-Իմ օրե՞րը:
-Քո կորսված օրերը: Օրերը, որ դու կորցրել ես: Դրանց սպասում էիր, ճի՞շտ է: Դրանք եկան: Ի՞նչ արեցիր դրանց հետ: Նայի՛ր դրանց, անփոփոխ են, դեռևս լիքը: Իսկ հիմա՞:
Կաձիրան նայեց: Կազմել էին մի ահռելի կույտ: Դարալանջով իջավ ներքև ու բացեց դրանցից մեկը:
Ներսում մի աշնանային ճանապարհ էր, իսկ ծայրին՝ Գրացիելան էր՝ իր հարսնացուն, ով հեռանում էր ընդմիշտ: Իսկ ինքը նրան նույնիսկ չէր կանչում:
Բացեց մեկ ուրիշը ու դրա մեջ տեսավ հիվանդանոցային մի սենյակ, իսկ մահճակալին՝ իր եղբայր Ջոզուեին, որի վիճակը վատ էր, որը նրան էր սպասում: Բայց ինքը գործերով ինչ-որ տեղ էր մեկնել:
Բացեց երրորդը: Հինավուրց խունացած տան ճաղերի ետևում Duk-ն էր` իր հավատարիմ գամփռը, որ սպասում էր նրան արդեն երկու տարի, և որի կաշին ու ոսկորներն էին մնացել: Իսկ ինքը չէր էլ մտածում վերադառնալու մասին:
Ինչ-որ ցավ զգաց իր ներսում, ստամոքսի մեջ: Բեռնաթափող մարդը կանգնած էր ուղիղ ձորի պռնկին, անշարժ՝ որպես դահիճ:
-Պարո՛ն, -գոռաց Կաձիրան. -Լսեցե՛ք: Թողե՛ք, գոնե այդ երեք օրերը վերցնեմ: Աղաչո՛ւմ եմ ձեզ: Գոնե այդ երեքը: Ես հարուստ եմ: Ձեզ կտամ ինչ-որ ուզենաք:
Բեռնաթափող մարդը մի շարժում արեց աջ ձեռքով, կարծես մատնանշելու համար մի անհասանելի կետ, կարծես ասելու հմար, թե արդեն չափազանց ուշ է և ոչ մի դարմանում այլևս հնարավոր չէ: Հետո չքացավ օդի մեջ, ու վայրկենապես անհետացավ նաև առեղծվածային արկղերի ահռելի կույտը:
Ու թանձրանում էր գիշերվա խավարը:

1. Առանձնացրե՛ք անհասկանալի բառերը և բացատրե՛ք բառարանի օգնությամբ։
դահիճ-տանջանավոր
առեղծվածային-անհասկանալի
ամառանոցի-վ տեղ, ուր հանգստանում են ամառվա շոգին
կորսված-

պատմություն

Տրդատ l-ի գահակալումը


Տրդատ l-ի գահակալումը

• Ե՞րբ է սկսվել և քանի՞ տարի է տևել հայ-պարթևական պատերազմն ընդդեմ Հռոմեական կայսրության։

Հայ-պարթևական պատերազմը ընդդեմ Հրոմի կայսրության սկսվեց 54 թվականին և տևեց 10 տարի։


• Ո՞վ էր Կորբուլոնը։ Ե՞րբ գրավեց Արտաշատը։

Կորբուլոնը հռոմեական զորավար էր, որն իր զորքով ներխուժեց Մեծ Հայք և 58 թվականին գրավեց Արտաշատը։


• Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ Հռանդեայի ճակատամարտը։

62 թվականին Արածանիի ափին՝ Հռանդեա վայրում Պետոսի գլխավորությամբ հռոմեական զորքերը պարտություն են կրում հայ-պարթևական զորքերից և այդ ճակատամարտի շնորհիվ Տրդատ I-ը հետագայում գահակալում է։
• Ներկայացրեք Տրդատի թագադրման պատմությունը։

Վաղարշի պատգամավորությունը ժամանում է Հռոմ, սակայն Ներոն կայսրը հայտարարում է, որ կթագադրի Տրդատին, եթե նա անձամբ գա Հռոմ։ Տրդատը համաձայնում ՝, պայմանով՝  որ հաշտության պայմանագիրը կնքվի Ռանդեայում։ 64 թվականին Կորբուլոնը վերստին արշավում է Հայաստան։ Ռանդեայում կնքվում է հաշտության պայմանագիր և Տրդատը խոստանում է գահը ստանալ Հռոմում՝ Ներոն կայսրից։ 65 թվականին  Տրդատը մեկնում է Հռոմ և Հռոմում թագադրվում է։ Ներոնը Տրդատին ճանաչում է Հայաստանի թագավոր։ Նա նաև մեծ գումար և արհեստավորներ է տրամադրում Արտաշատը վերականքնելու համար։

Տրդատը գալիս է Հայստան 66 թվականին և գահակալում ՝ 12 տարի՝ մինչև 78 թվականը։ Նհա գահակալության տարիներին Հայաստանի արտաքին և ներքին վիճակը կայուն էր։ Տրդատը վերականգնում է Արտաշատը և կառուցում է Գառնու տաճարը։

պատմություն, Uncategorized

Արտաշեսյան վերջին գահակալները


Արտաշեսյան վերջին գահակալները
Հարցեր
• Ներկայացրեք Մեծ Հայքի գահին իշխած Արտաշեսյան վերջին արքաներին։

Արտաշես Երկրորդը ք․ ա․ 30 թվականին ազատագրեց Հայաստանը և նրան միացրեց Ատրպատականը, նա գահակալեց մինչև ք․ ա․ 20 թվականը։ Տիգրան երրորդը գահակալեց ք.ա 20-8թթ , նշանակվեց հռոմեացիների կոմից, սակայն նա հայասեր էր  և գահաժառանգ նշանակեց իր որդի Տիգրան չորրորդին, գահակալեցին Տիգրան Չորրորդը և Թագուհի Էրատոն: Ք.ա․ 5-րդ թ․ հռոմեզցիները նշանակեցինԱրտավազդ երրորդին, նա հռոմեասեր էր նշանակվել էր հռոմեացիների կոմից գահակալել էր ք.ա 5-2 թվականներըէր,։ Սակայն հայերը ք․ա․2-րդ թ․ նորից նշանակեցին Տիգրան Չորրորդին և մեկ տարի անց Տիգրան Չորրորդը սպանվեց, իսկ Էրատոն հրաժարվեց գահից։

պատմություն

Հայկական աշխարհակալության ընդլայնումը

•Ինչպե՞ս և ե՞րբ տեղի ունեցավ Սելևկյան պետության անցումը Տիգրան Մեծի իշխանությանը։

Ք․ա 83թ․ Տիգրան մեծը բազմեց Սելևկյանների գահին և իշխեց 17 տարի։Սելևկյան ավագանին և ժողովուրդն էր խնդրել իրեն դառնալ իրենց արքան։ Այդպիսով, երբեմնի Հայաստանի թշնամին՝ Սելևկյան տերությունը ենթարկվեց Հայոց տերության գերիշխանությանը։


• Ի՞նչ քաղաքականություն էր վարում Տիգրան Մեծը Փյունիկյան քաղաքների նկատմամբ։

Ք․ա 81թ․ փյունիկյան քաղաքների գրավումից հետո տիգրան մեծը նրանց շնորհեց <<ազատութուններ>>

՝լայն ինքնավարություն։Այդ փյունիկյան քաղաքների թվում էր նաև Բերիթը, որը այսօրվա Լիբանանի բեյրութ մայրաքաղաքն է։ Փյունիկյան քաղաքները ի շնորհակալություն շնորհված ինքնավարության փոխեցին իրենց օրացույցները, դառձրին սկիզբը ք․ա․ 81 թվականը։


• Ի՞նչ հարաբերություններ ուներ Եգիպտոսը Տիգրան Մեծի տերության հետ։

Տիգրան մեծը Եգիպտոսի հետ ուներ բարեկամական հարաբերություններ։

Հայոց պատմության դասագիրք, էջ 93-95
Տեսաֆիլմ։

պատմություն

ՀԻՆ ՍՊԱՐՏԱՆ և ԱԹԵՆՔԸ

• Ի՞նչ է Ծերակույտը։ Սպարտայում ովքե՞ր էին դառնում դրա անդամ։

 Ծերակույտը կառավարման մարմին էր, որը կազմված էր 28 անդամից: Նրանք ընտրվում էին ցմահ՝ ամենա փառապանծ տոհմերի ներկայացուցիչներից: Արքաների հետ նրանք կազմում

էին պետական կառավարման գերագույն մարմինը:


• Ի՞նչ ձեռքբերումներ ունեցավ Աթենքը Պիսիստրատի կառավարման տարիներին։

Ք.ա. 557 թ. Պիսիստրատը գրավեց իշխանությունը և որպես տիրան կառավարեց երեսուն տարի:

Նա շարունակեց էվպատրիդների հողերը բռնագրավել և հանձնել ունեզուրկ գյուղացիներին: Շուտով Ատտիկայում տիրապետող դարձավ միջին ունեցվածքի դասը:

Ստեղծվեց ոստիկանություն, ամրապնդվեց պետական կարգը: Կազմավորվեցին շրջիկ դատարաններ, որոնք օրենքն ու արդարությունը հասցնում էին մինչև հեռավոր գյուղեր:

Բուռն զարգացում ապրեցին արհեստները, առևտուրը և ծովագնացությունը: Էգեյան ծովի ավազանում հաստատվեց Աթենքի տնտեսական գերակայությունը: Պիսիստրատի ջանքերով կառուցապատվեց Աթենքի միջնաբերդը:

1. Հասարակական ի՞նչ դասերի էր բա ժան ված Սպարտան: Ի՞նչ իրա վունքներ

ուներ դրան ցից յուրաքանչյուրը:

սպարտիատներ և հելոտներ

Սպարտիատները դորիացիներ էին որոնք ունեին հող բայց չէին մշակում այն քանի որ նրանք զինորներ էին

Հելոտներ այն մարդիկ էին որոնք ունեզուրկ էին:Ունեին փոքր տնտեսություն չունեին իրավունքներ և հարկ էին վճարում սպարտիատներին բնամթերքի տեսքով:

2. Ի՞նչ է Ծերակույտը: Ովքե՞ր էին դառնում դրա անդամ:

3. Ի՞նչ նշանակություն ուներ բանակը Սպար տայում:

Սպարտան սւնվորական պետություն էր նրա բանակը շատ հզոր էր: Բանա կի գլխա վոր ուժը

ծան րա զեն հետևակն էր:

Սպար տիատնե րը կռվում էին հոծ մար տա շա րով, որ կոչվում էր փաղանգ: Այն աչքի

էր ընկ նում իր երկա թյա կարգա պա հու թյամբ: Բանակն առաջ նոր դում էր արքա նե րից

մեկը՝ երեք հարյուր հեծյա լի ուղեկ ցու թյամբ: Դրանք ամենա հայտ նի ընտա նիք նե րի

զա վակ ներն էին:

4. Ներկա յաց րե՛ք սպար տա ցի նե րի դաս տի ա րա կու թյան առանձ նա հատ կու-

թյունները:

Սպար տա ցի զին վորն ուներ միայն մեկ ճանա պարհ՝ հաղ թել կամ մեռ նել: Որդուն

պատե րազ մի ուղար կող մայրը, նրան տալով վահա նը, պատ վի րում էր. «Վահա նով

կամ վահա նի վրա»: Զոհ վածնե րին Սպար տա էին բերում վահան ների վրա:

Սպար տի ատն ապրում էր չափա վոր կյան քով: Սակավա խոս էր, մտքերն արտա-

հայ տում էր կարճ ու դիպուկ՝ լակո նա կան ոճով:

5. Որտե՞ղ է գտնվում Աթենքը: Ո՞վ էր Սոլո նը: Ինչո՞ւ նա բարե փո խում ներ ձեռ-

նար կեց:        

Երկրում տիրող լարված իրավիճակը շտկելու նպատակով Աթենքի կառավարիչ

Սոլո նը Ք.ա. 594 թ. բարե նո րո գում ներ ձեռնար կեց: Նա վերաց րեց պար տա յին ստրկությու նը: Պետու թյան միջոց նե րով փրկագ նեց այն աթե նա ցի նե րին, որոնք ստրկու թյան էին վաճառ վել արտեր կիր: Էվպատ րիդ նե րից բռնագ րա վեց հողի մի մասը և տվեց ունեզուրկ նե րին: Ըստ ունեց ված քի՝ աթե նա ցի ներին բաժա նեց չորս խավի՝ հիմք ընդու նե լով նրանց տարե կան եկա մու տը: Ծագումն այլևս

վճռո րոշ նշա նա կու թյուն չու ներ:

6. Ներ կա յաց րե՛ք պետու թյան կառա վար ման բնա գա վա ռում Սոլո նի իրա կա-

նաց րած բարե փո խում նե րը:

Սոլո նը բարե փո խեց նաև աթե նա կան պետու թյու նը: Սկսեց պար բե րա բար հրա-

վի րել Աշխար հա ժո ղո վի (էկլե սիա) և ժողովր դա կան դատա րա նի նիս տեր:

Դրանց մաս նակ ցե լու իրա վունք ունե ին բոլոր քաղա քա ցի նե րը: Գոր ծում էին նաև

Պետա կան խոր հուր դը և Կառա վա րու թյունը, որոն ցում ընտր վե լու իրա վունք ունե ին միայն ունև որ քաղա քա ցի նե րը: Սոլո նը համոզ ված էր, որ դա պետք է շահագրգ ռի

աղքատ նե րին՝ հարս տա նա լու և հավա սարվե լու նրանց:

Աղբյուրներ

Հայոց լեզու

Ջրի կաթիլըՋրի կաթիլը

Անշուշտ,  տեսած  կլինեք  խոշորացույց`  կլոր,  կորնթարդ,  որի  միջով  բոլորիրերն  իրենց  իրական  չափերից  հարյուր  անգամ  մեծ  են  երևում:  Եթե նայես  պատահական  ջրափոսից  վերցրած  կաթիլին,  կտեսնես  հազարավորզարմանալի  գազանիկներ,  որոնք  ջրի  մեջ  առհասարակ  նկատելի  չեն,  թեևկան  ու  այնտեղ  են,  իհարկե:

Նայում  ես  մի  այդպիսի  կաթիլի,  ու  քո  առաջ,  ոչ  ավել,  ոչ  պակաս,  միամբողջ  ափսե  էակներ  են  վխտում,  զեռում,  թռչկոտում,  կծում  միմյանցառջևի  կամ  ետևի  թաթիկը,  մերթ  այս  հանգույցը,  մերթ  այն  վերջույթը,  բայց  այդուհանդերձ  յուրովի  ուրախանում  ու  զվարճանում  են:

Լինում  է,  չի  լինում  մի  ծերուկ  է  լինում,  որին  բոլորը  կոչում  են  Հոգսեն  Զննող:  Նրա  անունն  էր,  ինչ  արած:    Նա  իր  հոգսն  էհամարում  զննել  ամեն  ինչ`  դրանցից  դուրս  կորզելով  այն  ամենը,  ինչ  հնարավոր  է:  Իսկ  եթե  չէր  հաջողվում  դրան  հասնելսովորական  ճանապարհով,  դիմում  էր  կախարդության:

Նա,  ուրեմն,  մի  անգամ  նստել  ու  խոշորացույցով  զննում  էր  հենց  ճահճից  վերցրած  ջրի  մի  կաթիլ:  Աստված  իմ  Աստված,  ո՜նցէին  այդ  գազանիկներն  այդտեղ  վխտում  ու  եռուզեռում:  Հազարավո՜ր,  հազարավո՜ր,  ու  բոլորն  էլ  ոստոստում  էին,  վազվզում,կծոտում,  խփշտում  ու  խժռում  մեկմեկու:

—  Նողկալի  է,-  բացականչեց  ծերուկ  Հոգսեն  Զննողը:-  Հնարավոր  չէ՞  դրանց  մի  կերպ  հանդարտեցնել,  կարգ  ու  կանոն  մտցնելդրանց  կյանքի  մեջ,  որպեսզի  յուրաքանչյուրն  իմանա  իր  տեղն  ու  իրավունքները:

Ծերուկը  մտածեց-մտածեց,  բայց  ոչ  մի  հնար  չգտավ:  Ստիպված  էր  կախարդության  դիմել:

—  Արի  կլինի`  դրանց  ներկեմ,  որպեսզի  լավ  աչքի  զարնեն,-  ասաց  ու  նրանց  վրա  քիչ  կաթեցրեց  կարմիր  գինի  հիշեցնող  ինչ-որհեղուկ.  բայց  դա  գինի  չէր,  այլ  վհուկի  արյուն,  և  այն  էլ`  ամենաառաջնակարգ:  Բոլոր  տարօրինակ  գազանիկները  հանկարծկարմրավուն  երանգ  առան,  և  ջրի  կաթիլն  այժմ  կարելի    էր  մի  ամբողջ  քաղաքի  տեղ  դնել,  ուր  զեռում  են  մեերկ  վայրենիներ:

—  Ինչ  բանի  ես.  դա  ի՞նչ  է,-  հարցրեց  ծերուկին  մի  այլ  կախարդ,  որն  անուն  չուներ  և  հենց  դրանով  էլ  տարբերվում  էրմյուսներից:

—  Կարո՞ղ  ես`  կռահիր,-  արձագանքեց    Հոգսեն  Զննողը:-  Թե  որ  կռահես  ինչ  է`  քեզ  կնվիրեմ:  Բայց  գլխի  ընկնելը  հեշտ  չէ,մանավանդ  որ  չգիտես`  ինչն  ինչոց  է:

Անանուն  կախարդն  աչքը  մոտեցրեց  փքապակուն:  Ա  ՜յ  քեզ  բան.  նրա  աչքի  առաջ  մի  ամբողջ  քաղաք  էր  փռված`  վխտացողմարդկանցով  լեցուն,  բայց  բոլորն  էլ  մերկ  էին  դեսուդեն  վազ  տալիս:  Խելքից  դուրս  բան  էր.  սարսափ,  զարհուրանք:  Բայցամենազարհուրելին  այն  էր,  որ  նրանք  անխղճաբար  հրմշտում,  բոթում,  ճանկռոտում,  խածնում  ու  պատառ-պատառ  էին  անումիրար:  Ով  ցածում  էր`  անպատճառ  փորձում  էր  վեր  մագլցել,  ով  վերևում  էր`  ցած  էր  ընկնում:

—  Մի  տե՜ս,  մի  տե՜ս,  հրե  ՜ն  այն  մեկի  ոտքն  իմից  երկար  է,  թող  կորչի,  թող  վերանա:  Իսկ  սա՜.  ականջի  հետևի  ելունդիննայեք.  մանր  ու  ցավոտ:  Ուրեմն  թող  ավելի  ցավի:

Ու  նրանք  կծոտում  էին  խեղճին,  պատառոտում  ու  խժռում  այն  բանի  համար,  որ  մանրիկ  ուռուցք  ուներ:  Տեսնեն`  ինչ-որ  մեկնիր  համար  նստել  է  զգաստ,  կարմիր  օրիորդի  պես,  ոչ  մեկին  չի  դիպչում,  միայն  թե  իրեն  չդիպչեն:  էդ  էր  պակաս.  վրա  էինպրծնում,  քաշքշում,  ոտնատակ  տալիս,  մինչև  որ  հետքն  անգամ  չմնա:

—  Զարհուրելի  զվարճանք,-  ասաց  անանուն  կախարդը:

—  Իսկ  քո  կարծիքով  ինչ  է  դա:  Կարո՞ղ  ես  գուշակել,-  հարցրեց  Հոգսեն  Զննողը:

—  Այստեղ  գուշակելու  ոչինչ  էլ  չկա:  Պարզ  երևում  է,-  պատասխանեց  մյուսը.-  Սա  Կոպենհագենն  է  կամ  մի  որևէ  ուրիշ  մեծքաղաք.  ախր  դրանք  իրար  շատ  են  նման…  Սա  մեծ  քաղաք  է:

—  Դա  ճահճաջրի  կաթիլ  է,-  բարբառեց  Հոգսեն  Զննողը:

Առաջադրանքներ


Ա) Ստեղծագործությունից դո’ւրս գրեք տրված մտքերը հաստատող օրինակներ:

• Մարդիկ իրար նախանձում են, չեն հանդուրժում մյուսի առավելությունը:

• Մարդիկ իրար նկատմամբ լցված են չարությամբ:

• Մարդիկ աննպատակ դեսուդեն են վազվզում:

 • Մարդիկ չեն հանդուրժում այն մարդկանց, որոնք ցականում են ընդհանուր թոհուբոհից հեռու մնալ:

• Մարդիկ գթասիրտ չեն, չեն մեղմում իրար ցավ, աշխատում են իրար ավելի ցավեցնել:

• Մարդիկ բնույթով չար են. չարություն անելը նրանց ուրախացնում և զվարճացնում է:


Բ) Սեղծագործության մեջ ո՞րն է Անանուն կախարդի կերպարի անհրաժեշտությունը: Պատասխանը հիմնավորե՛ք։

Ռուսաց լեզու

Урок 36

1.Запиши глаголы в неопределённой форме.

Ставят = поставят

Везёт = пояезет

Бегают = побегают

Цветёт = подцветет

Плачет = поплачет

Несёт = понесет

Пахнет = запахнет

Завтракает = позавтракает

Бредёт = побредет

Делаете = поделаете

Знакомят = познакомят

Разгребёт = поразгребет

Вешаем = повешаем

Плетём = подплетем

Трясёт = потрясет

Мокнут = замокнут

Квакают = поквакают

2. Данные словосочетание замените глаголами неопределённой формы.

Оказывать помощь = помочь

Очищать пол от сора = чистить

Вести наблюдения = наблюдать

Давать совет = советовать

принять решение-решить

нести службу-служить

отправиться в путешествие-путешествовать

3. Подберите к глаголам синонимы. Запишите глаголы в неопределённой форме.

Строят — строить,

изумить — поразить,  

шумит — шуметь, кричать,

просил — просить,

бить — колотить

наблюдают — наблюдать, смотреть, замечать

охраняет — охранять, беречь, оберегать

поймают — поймать, схватить

фантазирует — фантазировать, мечтать, воображать

плакать — хныкать, рыдать

сказать — произнести, промолвить

гореть — пылать

блестел — блестеть, сверкать

идёт — идти, ходить

превозносить — хвалить

стережёт — стеречь, охранять.

4.Заменитте фразеологизмы глаголами неопределённой формы.

бить баклуши — бездельничать
вешать нос — расстроиться, огорчиться
литать в облаках  — мечтать
задать головоломку — загадывать
зарубить  на носу — запомнить
ждать у моря погоды — бездействовать
дать слово — пообещать
дрожать как осиновый лист — бояться
писать как курица лапой — неразборчиво писать
ходить на голове —  дурачиться, шалить
считать ворон — отвлекаться
держать в голове — запомнить
клевать носом — засыпать
наговорить с три короба — наврать
держать язык за зубами — молчать
задать баню — отругать, бранить


5.Напишите глаголы в настоящем, будущем и прошедшем времени.

Наст.Прошед.Будущее
БегаюбегалБуду бегать
ТрогаюТрогалБуду трогать

Бегать, трогать.

6.Определите вид и время глаголов.(совершенный ,несовершенный )

Речушка замёрзла.

совершенный

На быстрине над полыньёй поднимается пар.

несовершенный

Речка дышит.

совершенный

От её холодного дыхания вырастут на закраинах льда белые венчики цветов.

несовершенный

Ռուսաց լեզու, Uncategorized

Урок 35

.1.Запиши глаголы в неопределённой форме.

Ставят, везёт, бегают, цветёт, плачет, несёт, пахнет, завтракает, бредёт, делаете, знакомят, разгребёт, вешаем, плетём, трясёт, мокнут, квакают.

Поставить, везти, бегать, цвести, плакать, ,нести, пахнуть, завтракать, брести, сделать, знакомить, загрести, повесить, плести, трясти, мокнуть, квакать.

2. Данные словосочетание замените глаголами неопределённой формы.

оказывать помощь — помогать


очищать пол от сора — мести


вести наблюдение — наблюдать


давать совет — советовать


покрываться цветами — цвести


принимать решения — решать․

3. Подберите к глаголам синонимы. Запишите глаголы в неопределённой форме.

Строят — строить

изумить — удивить

шумит — шуметь, кричать

просил — просить, умолять

бить — колотить

наблюдают — наблюдать, смотреть

охраняет — охранять, беречь

поймают — поймать, схватить

фантазирует — фантазировать, мечтать

плакать — рыдать

сказал — сказать, произнести

гореть — пылать

блестел — блестеть, сверкать

превозносить — хвалить

стережёт — стеречь, охранять.

4.Заменитте фразеологизмы глаголами неопределённой формы.

бить баклуши — бездельничать


вешать нос — расстроиться


витать в облаках  — мечтать


задать головоломку — ?


зарубить  на носу — запомнить


ждать у моря погоды — бездействовать


дать слово — пообещать


дрожать как осиновый лист — бояться


писать как курица лапой — неразборчиво писать


ходить на голове —  шалить


считать ворон — отвлекаться


держать в голове — запомнить


клевать носом — засыпать


наговорить с три короба — наврать


держать язык за зубами — молчать

5.Напишите глаголы в настоящем, будущем и прошедшем времени.

Бегать — бегаю, буду бегать, бегал

трогать — трогаю, буду трогать, трогал.

6.Определите вид и время глаголов.(совершенный ,несовершенный )

Речушка замёрзла. На быстрине над полыньёй поднимается пар. Речка дышит. От её холодного дыхания вырастут на закраинах льда белые венчики цветов.

речушка замёрзла(п.в). На быстрине над полыньёй поднимается(н.в) пар. Речка дышит(н.в). От её холодного дыхания вырастут(б.в) на закраинах льда белые венчики цветов.

7.Укажите время и число глаголов.

Пробежала и пискнула мышь. Стукнулся о берёзу и упал жук. На макушке ели кукует кукушка. На вершине дуба заворковал дикий голубь. На закате солнце заухает в лесу филин.

Пробежала (п.в) и пискнула (п,в)мышь. стукнулся о берёзу и упал(п.в) жук. на макушке ели кукует(н.в) кукушка. на вершине дуба заворковал(а.в) дикий голубь. на закате солнца заухает(н.в) в лесу филин.

8.Измените глаголы по лицам и числам.

Решать — я решу, ты решишь, он/она решит. мы решим, вы решите, они решат.

чинить — я чиню, ты чинишь, он/она чинит, мы чиним, вы чините, она чинят.