1.1804-1813 ռուս պարսկական առաջին պատերազմ, գյուլիստանի պայմանագիր
Այս պատերազմը սկսվեց, երբ Ռուսաստանը փորձել է ընդլայնել իր ազդեցությունը Կովկասում: Պատերազմը ավարտվել է Գյուլիստանի պայմանագրով (1813), որի արդյունքում Պարսկաստանը պարտավորվել է ճանաչել Ռուսաստանի գերիշխանությունը Լեռնային Ղարաբաղի, Նախիջևանի և Հարավային Կովկասի մի շարք տարածքներում:
2.1826-1828 ռուս պարսկական երկրորդ պատերազմ, թուրքմենչայի պայմանագիր
Այս պատերազմը սկսեց Պարսկաստանը, որոց խախտեց գլուլիստանի կետերից մեկը՝ չսկսել պատերազմ: Նա նորից պարտվեց: Պատերազմը ավարտվել է Թուրքմենչայի պայմանագրով (1828), որի համաձայն Պարսկաստանը հանձնել է Կովկասի մի շարք երկրներ:
3.1806-1812 ռուս թուրքական առաջին պատերազմ, բուխարեստի պայմանագիր
Այս պատերազմը սկսել է Օսմանյան կայսրությունը Ռուսաստանի դեմ: Պատերազմը ավարտվել է Օսմանյան կայսրության պարտությամբ և Բուխարեստի պայմանագրով (1812), ըստ որի Ռուսաստանը ստանում է Բեսարաբիան, և Օսմանյան կայսրությունը ճանաչում է Ռուսաստանի գերիշխանությունը Դնեպրից հյուսիս:
4.1828-1829 ռուս թուրքական երկրորդ պատերազմ, ադրիանուպոլսի պայմանագիր
Այս պատերազմը սկսվել է 1828 թվականին Ռուսաստանի կողմից և ավարտվել Օսմանյան կայսրության պարտությամբ և Ադրիանուպոլսի պայմանագրով (1829): Այս պայմանագրի արդյունքում Ռուսաստանը ստանում է որոշ տարածքներ, այդ թվում՝ Բաթումը և այլ տարածքներ, իսկ Օսմանյան կայսրությունը համաձայնել է ճանաչել Ռուսաստանի շահերը Կովկասում:
5.1877-1878 ռուս թուրքական երրորդ պատերազմ, սան ստեֆանոյի պայմանագիր, բեռլինի վեհաժողով
Այս պատերազմը սկսել է Ռուսաստանը 1877 թվականին և ավարտվել է Օսմանյան կայսրության պարտությամբ և Սան Ստեֆանոյի պայմանագրով (1878): Ավելին, այդ ժամանակ տեղի է ունեցել Բեռլինի վեհաժողովը (1878), որը վերափոխել է Սան Ստեֆանոյի պայմանագիրը և ձգտել լուծել Արևելյան հարցը, այդ թվում՝ պատժել Օսմանյան կայսրությանը՝ ուժեղացնելով եվրոպական պետությունների ազդեցությունը:
6.Արևելյան հարց-Հայկական հարց
Արևելյան հարցը վերաբերում էր Օսմանյան կայսրության անկմանը և դրա հետևանքներին: XIX դարում Օսմանյան կայսրությունը սկսեց կորցնել իր տարածքները և ուժը՝ դառնալով խոցելի մի պետություն: Այս հարցը սկսեց հետաքրքրել Եվրոպայի մեծ պետություններին, քանի որ նրանք ցանկանում էին օգտվել Օսմանյան կայսրության անկումից՝ վերահսկելու տարածքները կամ շահեր ունենալ այնտեղ։ Արևելյան հարցի շրջանակներում քննարկվում էր, թե ինչպես պետք է բաժանել Օսմանյան կայսրությունը, ինչպես պետք է պաշտպանվեն այնտեղ ապրող տարբեր ազգային խմբերը (ինչպես հայերը, բուլղարացիները, սերբերը և այլն), և ինչպիսին պետք է լինի նոր երկրի քաղաքական քարտեզը։ Արևելյան հարցը հատկապես կարևոր էր այն պատճառով, որ առկա էր վտանգ, որ ռուսները կարող են ավելի շատ տարածքներ գրավել՝ Կովկասից մինչև Բալկաններ։ Եվրոպական մեծ ուժերը (բայց հատկապես Բրիտանիան և Ֆրանսիան) հաճախ միջամտում էին, որպեսզի խոչընդոտեն Ռուսաստանի աճող ազդեցությունը։
Հայկական հարցը այն էր, որ Օսմանյան կայսրության միջի հայերը մեծ ճնշման տակ էին գտնվում, և փորձում էին աջակցություն ստանալ Ռուսաստանից, նաև Ռուսաստանից ուզում էին իրենց տարածքները, որտեղ ապրել հայերը դեռ պատմական ժամանակներից:
7.Խրիմյան հայրիկի մասին փոքրիկ ուսումնասիրություն
Խրիմյան Հայրիկը (Գրիգոր Արշակյան) Հայկական եկեղեցու կարևոր հոգևորական և գրող էր, ծնվել է 1820 թվականին։ Նա մեծ դեր ունեցավ հայ կրթության, մշակույթի և ազգային շարժման զարգացման մեջ։ Խրիմյան Հայրիկը բարեփոխումներ իրականացրեց եկեղեցում, քարոզեց ազգային համախմբում և կարևորում էր հայության ինքնությունն ու լեզուն։ Նրա աշխատանքները խթանել են հայկական մշակութային կյանքը և վերականգնման շարժումը։ Նա մահացել է 1907 թվականին։

















