Հայոց լեզու

Իմ տուն

Իմ տունը իմ կյանքի ամենաթանկ վայրը է։ Այնտեղ ես ինձ ապահով ու երջանիկ եմ զգում։ Տանը անցնում է ամենաերջանիկ օրերս ընտանիքիս հետ։ Ամեն սենյակ ունի իր պատմությունը և լցված է հիշողություններով։ Տունը միայն շինություն չէ, այն սրտի օջախ է, ուր միշտ ուզում եմ վերադառնալ։ Ես շատ եմ սիրում իմ տունը։ Այն ինձ համար ոչ միայն բնակարան է, այլև սեր ու ջերմություն։ Երբ հեռու եմ տանից, միշտ կարոտում եմ այն և սպասում, թե երբ պիտի վերադառնամ։ Տունն այն վայրն է, որտեղ ես միշտ հանգիստ եմ ու ուրախ։

Գրականություն

Աշխատանք դասարանում 

Եվ դու ընտրյալն ես: Օշո

Դուք չեք կարող այլ բան լինել: Դուք պիտի լինեք հենց այնպիսին, ինչպիսին կաք: Գոյին դուք հենց այդպիսին եք պետք:

Մի անգամ արքան մտնում է այգի և տեսնում տհաճ հոտ արձակող և մեռնող ծառեր, ծաղիկներ, թփեր: Կաղնին ասում է, որ մեռնում է այն ցավից, որ չի կարող այնքան սլացիկ լինել, ինչքան սոճին: Սոճին ասում է, որ իր մահվան պատճառն այն է, որ ինքը չի տալիս այնպիսի բերք, ինչ տալիս է խաղողի որթը: Իսկ խաղողի որթը մեռնում էր այն վշտից, որ չի ծաղկում վարդենու պես: Շուտով արքան գտնում է մի բույս, որը ուրախություն էր պարգևում իր ծաղիկներով և թարմությամբ: Հարցուփորձից հետո, արքան ստանում է բույսի հետևյալ պատասխանը.
— Ես այս ամենը ինքնին շնորհ եմ համարում: Չէ՞ որ երբ դու ինձ տնկեցիր, դու ուզում էիր, որ ես ուրախություն պարգևեմ քեզ: Եթե դու կաղնի, խաղող կամ վարդ ուզեիր, դու հենց դրանցից էլ կտնկեիր: Այդ պատճառով էլ ես մտածում եմ, որ ես չեմ կարող լինել այլ բան, բացի նրանից, ինչ որ եմ: Եվ ես աշխատում եմ զարգացնել իմ ունեցած լավագույն որակները:Դու այստեղ ես, որովհետև Գոյը հենց քո կարիքն ուներ, կարիքն ուներ հենց նրա, ինչպիսին դու ես: Հակառակ դեպքում՝ մեկ ուրիշը կլիներ այստեղ: Դու մարմնավորում ես ինչ-որ յուրահատուկ, էական, ինչ-որ շատ կարևոր բան: Քո ինչի՞ն է պետք Բուդդա լինել: Եթե Աստված մի ուրիշ Բուդդայի կարիք ունենար, նա կստեղծեր այնքան Բուդդա, որքան ցանկանար:Բայց նա մեկ Բուդդա է ստեղծել: Եվ դա բավական է: Մինչև հիմա նա չի ստեղծել այլ Բուդդա կամ Քրիստոս: Դրա փոխարեն նա ստեղծել է Քեզ: Հիմա հասկացա՞ր, թե Տիեզերքն ինչպիսի ուշադրության է արժանացրել հատկապես քեզ:
Դու ես Ընտրյալը, ոչ թե Բուդդան, Քրիստոսը կամ Կրիշնան:Նրանք իրենց գործն արեցին: Նրանք իրենց ներդրումն ունեցան Գոյի մեջ: Հիմա Դու այստեղ ես, որպեսզի բերես քո ավանդը: Նայիր ինքդ քեզ: Դու կարող ես լինել միայն այն, ինչ որ ես… հնարավոր չէ, որ դու ուրիշ մեկը դառնաս: Դու կարող ես կամ ուրախանալ և ծաղկել, կամ թոշնել՝ չընդունելով քեզ այնպիսին, ինչպիսին կաս:

Առաջադրանքներ

1․ Ո՞ր մտքերն են համապատասխանում առակին: Հիմնավորե’ք:

Չպետք է ավելիին ձգտել, պետք է բավարարվել ունեցածով:Պետք է զարգացնել քո լավագույն որակները:

Մի’ ձգտիր նմանվել ուրիշներին: Ես ընտրել եմ այս տարբերակը, որովհետև մեր առօրյայում շատ մարդիկ կան, որոնք փորձում են նմանվել մյուսներին: Այդ պատճառով նրանք չունեն սեփական մտքեր և կարծիքներ:

Քեզ Աստված ստեղծել է այնպիսին, ինչպիսին ցանկացել է, որ դու լինես:

Ընդունի’ր քեզ այնպիսին, ինչպիսին կաս:

Դու փորձիր Քրիստոս, Բուդդա կամ Կրիշնա դառնալ:

2․ Համաձա՞յն եք հետևյալ մտքի հետ: Պատասխանը հիմնավորե’ք.«Դու ես Ընտրյալը, ոչ թե Բուդդան, Քրիստոսը կամ Կրիշնան…»:

Ես համաձայն եմ այս մտքին, որովհետև ճիշտ չէ, որ քո տեղը որոշումներ և խոսաքցություններ են կատարում:

Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

1. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Կիսամյակ – ամ – յամ (ա – յա)
Վիրաբույժ – բուժ – բույժ (ժ – յժ)
Իշայծյամ – այծ – այծյամ (ծ – ծյ)
Իջվածք – իջ – իջվ (ջ – ջվ)
Դիմադրություն – դիմատիր – դիմադր (տիր – տր)
Զինագործ – գործ – գործ (ց – ծ)
Ապավինել – վստահ – վին (թ – ն)
Վիճաբանություն – վիճակ – վիճ (կ – չ)
Գիտակ – գիտ – գիտակ (թ – տ)
Հանդիսական – նստ – նիս / նիստ (ստ – ս)
Գիսակ – գիսան – գիսակ (ն – կ)
Վիպասան – վիպ – վիպասան (բ – պ)
Դիտարժան – դիտ – դիտար (տ – դար)
Վիմագիր – քար – վիմ (ք – վ)
Գիրուկ – գիր – գիրուկ (ր – րուկ)
Քինոտ – քին – քինոտ (ն – նոտ)
Սիգաճեմ – ճեմ – ճեմք (ք – քեմ)

2.       Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Ննջել – ննք – ննջ (ք – ջ)
Սրտակից – սրտ – սրտակ (տ – կ)
Վշտակցել – վիշտ – վշտակ (թ – տ)
Մարմնական – մարմին – մարմն (ին – ն)
Փղիկ – փիղ – փղ (ղ – ղիկ)
Լճափ – լիճ – լճ (չ – ճ)
Մրգասեր – միրգ – մրգ (ի – ր գ → ր գ)
Նարնջագույն – նարինջ – նարնջ (ի – նջ)
Ալյակ – ալ – ալյակ (լ – լյակ)
Մտավոր – միտք – մտ (թք – տ)
Գժություն – գիժ – գժ (ժ – ժություն)
Տարեվերջ – վերջ – վերջ (ճ – ճ → վերջ)
Պատանյակ – պատան – պատանյակ (ն – նյակ)

3.  Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարված հետևյալ բառերում։

Ծաղկաբույծ – բուս → բույծ (ս → յց)
Հոգեբանություն – գիտ → բան (գիտ → բան, իմաստային հնչյունափոխություն՝ գիտելբան)
Կենդանակերպ – շինք → կերպ (փոխակերպում՝ շինք – կերպ)
Ոսկեվաճառ – վաճառք → վաճառ (ք → ճ/ճառ)
Սնահավատ – հավատ → հավատ (հավատ – հավատ, ն-ի ավելացում՝ սն-)
Խնդրագիրք – գրք → գիրք (կ → րք)
Ուղեվճար – վճար → վճար (վճար – վճար, նեղ ձայնավորից հետո հնչյունափոխություն չ-ի մեջ)
Ապակեգործ – գործ → գործ (ց → ծ)
Հայրենասեր – սիր → սեր (ի → ե)
Թվական – թիւ → թվ (ւ → վ)

4. Հետևյալ բառերով մեկական բառ կազմե՛ք այնպես, որ ու ձայնավորը հնչյունափոխվի։

Բուրդ → բրդոտ (ու → ը)
Ումբ → իմպուլս (ու → ի)
Հուր → հորիզոնք (ու → օ / հուր → հոր)
Շուրջ → շրջիկ (ու → ի)
Լեզու → լեզվաբան (ու → վ)
Շուն → շնիկ (ու → ի)
Պտուղ → պտղատու (ու → ա)
Ունչ → ինչ (ու → ի)
Ունդ → անդաստան (ու → ա)
Կկու → կկվի (ու → ի)

5.  Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել հետևյալ բառերում։

Ընչացք – ընչ → չ (ը → ոչ)
Անասնապահ – սաղ → սնա (ա → ա)
Ամրանալ – ամր → ամրան (ն ավելացում)
Թթվահամ – թթվ → թթու (վ → ու)
Ձկներ – ձուկ → ձկ (կ → ն)
Ստահոդ – ստա → ստահ (դ → թ)
Կատվախաղ – կատու → կատվ (ու → վ)
Մածնանման – մածնա → մածնան (ա → ն)
Նռնածաղիկ – նռնա → նռնաչ (ա → չ)
Աղվամազ – աղվ → աղմ (վ → մ)

6. Հետևյալ արմատներով նոր բառ կազմե՛ք այնպես, որ ույ երկհնչյունը հնչյունափոխվի։

Լույս → լուսավոր (ույ → ու)

Փույթ → փուչիկ (ույ → ու)

Սույզ → սուզիչ (ույ → ու)

Թույն → թունավոր (ույն → ու)

Կապույտ → կապույտիկ / կապարել (ույ → ու / յն ավելացում՝ հնչյունափոխություն)

Ձույլ → ձուլագործ (ույլ → ու / ձուլ- հնչյունափոխություն)

7. Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքի անհնչյունափոխ ձևերը։

Սառցարան – սառցար (ծ → ց)
Մատուցող – մատուց (ծ → ց)
Ընկուզենի – ընկուզ (զ → զ)
Դաշունիկ – դաշն (ն → ն)
Արնանման – արյան (ն → ն)
Ձնաբուք – ձյուն (ն → ն)


8. Կազմե՛ք մեկական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները չենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույր → բույր
Գույն → գույն
Հույս → հույս
Շեն → շեն
Զուրկ → զուրկ
Զնին → զնին
Մուտ → մուտ


9. Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքերի անհնչյունափոխ սկզբնաձևերը՝ նշելով տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։

Թրատել – թռատ (ռ → ր)
Հոգյակ – հոգի (գ → գ)
Ճչակ – ճիչ (չ → ճ)
Կլանել – կռնել (լ → ր)
Ձնհալ – ձյուն (ն → ն)
Գժվել – գիժ (ժ → գ)
Քրքջալ – քրչալ (րք → ռք)
Հոգեբույժ – բուժ (բ → բ)


10.   Կազմե՛ք երկուական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները մի դեպքում չենթարկվեն, մյուսում ենթարկվեն հնչյունափոխության։

Չհնչյունափոխվող
Բույս → բույսիկ
Ձյուն → ձյունիկ
Բույր → բույրիկ
Գունդ → գունդիկ
Ձիգ → ձիգիկ
Նուրբ → նուրբիկ
Աստղ → աստղիկ
Փշուր → փշուրիկ

Հնչյունափոխվող
Բույս → բուսիկ (յ → ս)
Ձյուն → ձնիկ (յ → ն)
Բույր → բրդոտ (յ → րդ)
Գունդ → գնդիկ (ւ → ն)
Ձիգ → զիգիկ (ձ → զ)
Նուրբ → նրբիկ (բ → բ)
Աստղ → աստղիկ (ստ → ս)
Փշուր → փշրիկ (ու → ր)