Month: March 2025

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Ըստ կազմության նախադասությունները լինում են պարզ և բարդ: 

Մեկ ստորոգյալ ունեցող նախադասությունը կոչվում է պարզ նախադասություն:

Մեկից ավելի պարզ նախադասություններից կազմված նախադասությունը կոչվում է բարդ նախադասություն: 

1. Գտե՛ք պարզ և բարդ նախադասությունները: 

Լեռներում ծնված ջրերը խեղդվում են օդում: 

Երկնքում պտտվում են գորշ ամպեր, ու ձորով փախչում է գետը:բարդ

Երբ նա կռացավ ու ճակատս համբուրեց, ես նրա բարի աչքերում արցունքներ տեսա: բարդ ստորոգալ

Ողջ գիշեր նրանք տարուբերվել էին անպարփակ ծովում: պադզ

Պարզ նախադասությունները լինում են երկու տեսակ՝ համառոտ և ընդարձակ: Միայն ենթակայից և ստորոգյալից կամ միայն ստորոգյալից կազմված նախադասությունը պարզ համառոտ է: 

Ենթակա , ստորոգյալ և լրացումներ ունեցող նախադասությունները կոչվում են պարզ ընդարձակ:

Ենթակային և ստորոգյալին լրացնող անդամները կոչվում են երկրորդական անդամներ (լրացումներ):

2. Գրի՛ր պարզ համառոտ նախադասություններ:

3. Պարզ համառոտ նախադասությունները դարձրո՛ւ պարզ ընդարձակ: 

Գարունը եկավ արագ

Մենք չենք լռում երբեք

Տարիներ անցան արագ

4. Բարդ նախադասությունները դարձրո՛ւ երկուական պարզ նախադասություններ:

1. Հարավային Աֆրիկայում կա մի բույս։ Այն հիմնականում թիթեռներով է սնվում։
2. Անգլիայում մեծ համարում ունի խոլորձ (օրխիդեա) ծաղիկը։ Այն ունի չորս հազար տեսակ։
3. Առավել արժեքավոր է այն տեսակը։ Նրա հոտը շարունակ փոխվում է։
4. Մոնղոլիայի երկարակյացների մեջ չկա ոչ մի տղամարդ։ Նրանց միջին տարիքը գերազանցում է հարյուրը։
5. Արդեն գիտական պատասխան կա մի հարցի։ Այն վերաբերում է նրան, թե որ տարիքից են երեխաները սկսում հեքիաթ սիրել։

5. Բարդ նախադասությունները դարձրո՛ւ երկուական պարզ նախադասություններ:

1. Շվեյցարացի գիտնականները Լոզանի սիմֆոնիկ նվագախմբի հարյուրավոր երաժիշտների լսողությունը ստուգել են։ Նրանք դա արել են էլեկտրոնային սարքավորումներով։ Պարզվել է, որ չծխողների լսողությունը զգալիորեն ավելի լավ վիճակում է։
2. Ֆլորիդայի գիտահետազոտական աշխատարանի գիտնականները երկար տարիներ գիտափորձեր են իրականացրել։ Դրանից հետո նրանց հաջողվել է արտազատել մի քիմիական միացություն։ Այդ միացությունը օդում արձակում է սատկած միջատը։
3. Այդ միացությունը չափազանց ագրեսիվ է դարձնում բոլոր մեղուներին և իշամեղուներին։ Դա տեղի է ունենում, եթե նրանք մոտակայքում ինչ-որ տեղ են գտնվում։
4. Կալիֆոռնիայի նահանգում անցկացված հետազոտությունների արդյունքները որոշակի փաստեր են բացահայտել։ Դրանք ցույց են տալիս, որ Լոս Անջելեսի և Սան Դիեգոյի միջև գտնվող ատոմային էլեկտրակայանի ջրային հովացման համակարգի պատճառով ծովային կենդանիների շատ տեսակներ ոչնչանում են։

6. Տեքստի վերածումը պարզ նախադասությունների:

1987 թվականի հունվարի 1-ից Ֆինլանդիայում ընդունվել է կենդանիների պաշտպանության վերաբերյալ նոր օրենք։ Այդ օրենքի համաձայն երկրի կրկեսներում փղերի ելույթներն արգելված են։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ արևադարձային երկրներից եկած փղերը դժվարությամբ են հաղթահարում Սուոմիի ցուրտ կլիման։ Փղերը միակ «մերժվածները» չեն։ Այդ ցուցակում նշված են նաև ռնգեղջյուրները, զեբրերը, ջայլամները, կոկորդիլոսները և կապիկները։ Ֆինլանդիան աշխարհում առաջին երկիրն է։ Այն ընդունել է նման հակակրկեսային օրենք։

Եթե հարցեր ունես, պատրաստ եմ օգնելու։

8. HI.NH3

Mr=1+127=128 ոչ մետաղ կովալետ

Mr=14+1+1+1=17 ոչ մետաղ կովալենտ

9.NaOH=Հիդրոքսիդ

H2SO4=թթու

H2O=օքսիդ

Na2SO4=աղ

Մայրաքաղաք – Մադրիդ

Լեզու – Իսպաներեն

Բնակչություն – Մոտ 48 մլն

Կառավարման ձև – Սահմանադրական միապետություն

Արժույթ – Եվրո

Իսպանիայի դրոշը

Բաղկացած է երեք հորիզոնական շերտերից՝

Կարմիր (վերև, ներքև)

Դեղին (կրկնակի լայն, մեջտեղում)

Ձախ կողմում՝ Իսպանիայի զինանշանը

Պատմություն

Ստեղծվել է 1785-ին Կառլոս III-ի օրոք՝ որպես նավատորմի դրոշ

1843-ին դարձավ ազգային դրոշ

Տարբեր դարերում դիզայնը փոփոխվել է

Նշանակություն

Կարմիր – Քաջություն, արյուն

Դեղին – Արև, հարստություն

Զինանշան – Պատմական թագավորությունների խորհրդանիշները (Կաստիլիա, Լեոն, Արագոն, Նավարրա, Գրանդա)

Այսօր Իսպանիայի դրոշը ազգային հպարտության և պատմության խորհրդանիշ է։

Դասարանական առաջադրանքներ՝  203-ա,գ,է; 204-ա,գ,է,ժ; 209;211

ա) y=5x+1

4x+5x+1=10

9x=10-1

9x=9

x=1

y=5x+1=5+1=6

գ) 2x=y+5

y=1,5(y+5)-34

y=1,5y+7,5-34

-7,5+34=0,5y

26,5=0,5y

y=53

2x=y+5=58

x=29

ե) x=8y-6

2(8y-6)-21y=-2

16y-12-21y=-2

16y-21y=10

-5y=10

5y=-10

y=-2

x=-16-6=-26

ա) x=3+y

3(3+y)-2y=12

9+3y-2y=12

3y-2y=12-9

y=3

x=6

գ) y=20+2x

4x-15(20+2x)=-1

4x-350+30x=-1

4x+30x=349

34x=349

x=10,2

y=20+20,4=40,4

x=y+17

x+y=133

y+17+y=133

2y=133-17

2y=116

y=116/2=58

x+y=180

x=2y+24

2y+24+y=180

3y=180-24=156

y=156/3=52

x=104+24=128

26*4=104

28/7=4

32/8=4

120/4=30

6

BM/B₁M₁=9/x

12/4=3

x=9/3=3

AK/A₁K₁=9/3=3

BC/B₁C₁=x/7

x=7*3=14

BH/B₁H₁=x/8

15/6=2.5

x=20

<BOC=<AOD,

<BCO=<OAD

AD/BC=18/6=3

OM=OK*3=8*3=24

Իմ տունը այն վայրն է, որտեղ ես միշտ ապահով եմ։ Այն իմ ամենասիրելի տեղն է, որտեղ կարող եմ լինել հանգիստ ու ազատ։ Տունը ինձ համար ոչ միայն շենք է, այլ նաև տեղ, որտեղ ապրում է իմ ընտանիքը։ Հաշվի չեմ առնում, թե այն մեծ է թե փոքր, այն միշտ իմ ամրոցն է։ Այն ինձ տալիս է հարմարավետություն և երջանկություն։

Այս աշխարհը իսկապես հիասքանչ է՝ իր անսահման գեղեցկությամբ, բազմազանությամբ և բոլոր հնարավորություններով։ Երկիրը լի է հրաշալի վայրերով՝ հրաբխից մինչև ծովափ, անտառներից մինչև բարձր լեռներ։ Բնությունը ստեղծել է անհավատալի գեղեցկություն՝ տարբեր գույներ ու ձևեր, որոնք ամեն օր հիացնում են մեզ։ Գիշերը երկնքում փայլում են աստղերը, իսկ ցերեկը արևը իր ջերմությամբ ու լույսով զվարճացնում է բնությունը։

Բացի բնական գեղեցկությունից, մարդիկ նույնպես ստեղծել են հրաշքներ՝ ճարտարապետություն, արվեստ, գիտություն։ Մարդու մտքի ստեղծագործությունները դարձրեցին այս աշխարհը ավելի հետաքրքիր ու բազմազան։ Մենք ապրում ենք մի աշխարհում, որտեղ ամեն քայլը լի է նոր հնարավորություններով։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

 Դուրս բեր բայերը, որոշիր տեսակը, դեմքը, թիվը, եղանակը, սեռը:

Սկսել էր փչել թարմ, գրեթե ցուրտ քամին: Արևը հաճախ ծածկվում էր վազող ամպերի մութ կտորներով: Առջևս՝ ցածում, փռված էր գյուղը՝ իր կարմիր կղմինդրե տանիքներով, սիրուն ծառաստանների մեջ թաքնված: Հորիզոնում հնձված արտերի հեռանկարը ծածկվել էր մոտակա թաց հողերից ելնող գոլորշիների քողաձև վարագույրով:

սկսել էր-դիմավոր, երրորդ դեմք, եզակի թիվ, սահմանական եղանակ, ներգործական սեռ

ծածկվում էր-դիմավոր, երրորդ դեմք, եզակի թիվ, սահմանական եղանակ, կրավորական սեռ

վազող-անդեմ

փռված էր-դիմավոր, երրորդ դեմք, եզակի թիվ, սահմանական եղանակ, ներգործական սեռ

թաքնված-անդեմ

հնձված-անդեմ

ծածկվել էր-դիմավոր, երրորդ դեմք, եզակի թիվ, սահմանական եղանակ, ներգործական սեռ

ելնող-անդեմ

2.      Վերհիշել ածականը, նախորդ առաջադրանքի տեքստից դուրս գրել ածականները, գրել տեսակը և աստիճանը:

թարմ-որակական, դրական

ցուրտ-որակական, դրական

մութ-որակական, դրական

կարմիր-որակական, դրական

կղմինդրե-հարաբերական, դրական

սիրուն-որակական, դրական

թաց-որակական, դրական

քողաձև-հարաբերական, դրական

3.      Դուրս գրի՛ր անորոշ դերբայները, որոշի՛ր դրանց հոլովը և պաշտոնը:

Նստել անկարելի էր, պետք էր միայն կանգնել : Ասաց, որ մեռնելու ցանկություն չունի, կարիք չկա անհանգստանալու:  Նրանց դուրս գնալուց հետո սենյակն ազատվեց:

Պատուհանի մութ ապակիները սկսեցին որոշակի  երևալ, խրճիթը սկսեց քիչ-քիչ լուսավորվել:

Հավերը շարժվեցին թառի վրա, բարձրացան ոտների վրա, թափահարեցին թևերը:

նստել-ե հոլով

կանգնել-ե հոլով

մեռնելու-ու հոլով

անհանգստանալու-ու հոլով

գնալուց-ու հոլով

երևալ-ա հոլով

լուսավորվել-ե հոլով

ազատվեց-ե հոլով

4.      Հոլովի՛ր հեռանալ և հեռացնել անորոշ դերբայները:

Հեռանալ, հեռանալու, հեռանալուն, հեռանալը, հեռանալուց, հեռանալով, հեռանալում:

Հեռացնել, հեռացնելու, հեռացնելուն, հեռացնելը, հեռացնելուց, հեռացնելով, հեռացնելում:

5.      Կազմի՛ր  տրված բայերի ենթակայական դերբայը՝ գնահատել, թպրտալ, թախծել,

 խաղալ, անհանգստանալ, թռչել:

գնահատել-գնահատող

թպրտալ-թպրտացող

թախծել-թախծող

 խաղալ-խաղացող

անհանգստանալ-անհանգստացող

թռչել-թռչող

Բառերից երեքը գործածիր նախադասության մեջ:

Լիոնել Մեսսին և Կռիշտիանու Ռոնալդուն ֆուտբոլի պատմության ամենաուժեղ խաղացողներն են:

Անիմաստ անհանգստացող մարդիկ ինձ միայն խանգարում են:

Ես թռչող մեքենա մոտակա ապագայում չեմ տեսնում:

6.      Դուրս գրի՛ր ենթակայական դերբայները և որոշի՛ր, թե դրանք որպես նախադասության ինչ անդամ են գործածված:

Իր արհեստին ծուռ նայողը կուշտ չի ուտի:-ենթակա

Տուն ավերողին տուն չի մնա:-ենթակա

Ուրիշի տունը քանդողը իր հացը ցամաք կուտի:-ենթակա

Հեռվից լսվող դափի ձայնը դուրս կգա:-ստորոգյալ

Աշխատանք դասարանում

Նախադասության տեսակներն ըստ հաղորդակցման նպատակի 

1. Պատմողական- նպատակը տեղեկատվություն հաղորդելն է: 
2. Հարցական
3. Հրամայական
4. Բացականչական

Տրված են նախադասություններ, նշի՛ր տեսակները.

• Ավա՜ղ, ոչինչ փոխել չենք կարող:-բացականչական
• Ո՞վ այսուհետ պետք է հարգի մեզ:-հարցական
• Զարթնի՛ր և ողբա՛ այն, ինչ էլ չենք կարող ետ բերել: —հրամայական
• Երկու օրից գնա,. կհասնեմ քաղաք, հետո կխոսենք: -պատմողական

Պատմողական նախադասություն

1.     Հաստատական

2.     Ժխտական

Նշի՛ր պատմողական նախադասությունների տեսակները: 

• Ինձ հեռվից չի կանչում, չի ժպտում, խաղաղ է հիմա ամեն ինչ:-ժխտական
• Ութ նշանավոր բանաստեղծներ էին ապրում արքունիքում: -հաստատական

Հարցական նախադասություն 

• Բուն հարցում ( Ի՞նչ է այդ գետակի անունը):
• Հարցում-հաստատում  (Դու իմ ասածները կանես, չէ՞):
• Հարցում-ժխտում (Ո՞վ կթողնի նրան այդ գործը կատարել)
• Ճարտասանական կամ անպատասխան հարցում (Ի՞նչ եմ անում այս կողմերում, ի՞նչ եմ կորցրել, չեմ գտնում):

Կետադրի՛ր նախադասությունները: 

—Դու ինձնից ի՞նչ ես պահանջում,-հարցրեց Սահակը: 

Սահակը Արմենին հարցրեց, թե իրենց ինչ է պահանջում: 

Ո՞վ է ինձ սպասում:

Ինչպե՞ս չսիրեմ, երկիր իմ կիզված: 

Հրամայական նախադասություն

Արտահայտում է հրաման, հորդոր, խնդրանք, հանձնարարական:

Արգելական հրամայական՝  մի: 

Կետադրի՛ր նախադասությունները: 

Լիլի՛թ, ների՛ր ինձ:

Մի՛ հիշիր, ինձ այդպես մի՛ գթա:

Լռել և սպասել նոր հրահանգների: 

Խաղա՛ղ անցիր, մի՛ սպասիր :

Բացականչական նախադասություն

Այս նախադասությունների բուն նպատակը լսողի մեջ հույզ, զգացմունք առաջացնելն է: 

Կետադրի՛ր

Ա՜խ, մայրի՛կ ջան, մեծ է թախիծս:

Ավա՜ղ, ոչինչ չի փոխվել: 

1.Ընտրել ճիշտ պատասխանները:

Արյունը օրգանիզմի բջիջներից հեռացնում է`

· Սննդանյութեր

· էրիթրոցնիտներ

· Նյութափոխանակության արգասիքներ

2.Լեյկոցիտների հիմնական գործառույթն է`

· Թթվածնի և ածխաթթու գազի փոխադրումը

· Արյան մակարդումը

· Պաշտպանում են օրգանիզմը մանրէներից և օտարածին նյութերից

3.Որոշել ճիշտ պատասխանները:

Անոթի պատի վնասման ժամանակ արյան էրիթրոցիտները հավաքվելով վնասված անոթի անհարթ մակերեսին, հեշտությամբ քայքայվում են, որի շնորհիվ արյան պլազմա է արտազատվում հատուկ ֆերմենտ, որն ազդում է պրոթրոմբին սպիտակուցի վրա՝ վերածելով այն թրոմբինի:

4.Ի՞նչ է անում թրոմբը.

· Կանխում է անոթներում արյան մակարդումը

· Ազդում է ֆիբրինոգեն սպիտակուցի վրա

· Փակում է վնասված անոթի լուսանցքը

5.Գտեք սրտի մասերի ու անոթների համապատասխանությունը արյան մեծ և փոքր շրջաններին և ճիշտ պատասխանին համապատասխանող թվերն աճման կարգով տեղադրեք աղյուսակում:Մեծ շրջանՁախ փորոքՎերին սիներակԱորտա Ստորին սիներակՓոքր շրջանԹոքային երակներԹոքային մազանոթներԹոքային զարկերակներԱջ փորոք

6.Որոշել ճիշտ պատասխանները:

Քանի՞ խոռոչ կա սրտի ձախ կեսում: Պատասխանը գրել թվով (ամբողջական թվերը գրել ստորակետերով, օր. 0,5):

Պատասխան` 2

7.Ի՞նչ փական է գտնվում սրտից դուրս եկող թոքային զարկերակի և աորտայի ներսում.

· Երկփեղկ

· Կիսալուսնաձև

· Եռափեղկ

8.Որոշել ճիշտ պատասխանը:

Շնչառական համակարգի ո՞ր օրգանն է պատկերված նկարում՝

Պատասխան՝ Թոքեր

9.Ընտրել ճիշտ պատասխանները:

Ինչի՞ց են կազմված թոքաբշտերի պատերը.

· Երկշերտ էպիթելից

· Միաշերտ էպիթելից

· Ճիշտ պատասխանը բացակայում է

10.Քանի՞ բիլթ ունի աջ թոքը.

· Չորս

· Երկու

· Երեք

11.Գրել ճիշտ պատասխանը:

Որտե՞ղ է տեղադրված ատամի արմատը.

· Լնդի վերին հատվածում

· Ճիշտ են բոլոր պատասխանները

· Ծնոտի ոսկրային ատամնաբնում

12.Ընտրել ճիշտ պատասխանը:

Ո՞ր ֆերմենտի հաշվին են մարսվում ածխաջերը ստամոքսում.

Պատասխան՝ Ոչ մի ֆերմենտ, քանի որ ածխաջրերը ստամոքսում չեն մարսվում

13.Ավելացնել ճիշտ պատասխանը:

Մարսողական գեղձերն են թքագեղձերը, հետհամաճարակային գեղձը,  ենթաստամոքսային գեղձը, նաև ստամոքսի ու աղիների լորձաթաղանթում գտնվող հսկայական քանակությամբ մանր գեղձերը:

14.Մարսողական գեղձ չէ

· Վահանագեղձը

· Ենթաստամոքսային գեղձը

· Լյարդը