Աշխատանքի նպատակը․
1․Համոզվել,որ ուսումնասիրվող շարժումը հավասարաչափ արագացող է։
2․Կարողանալ ճանապարհի և ժամանակի օգնությամբ որոշել թեք ճոռով շարժվող գնդիկի շարժման արագացումը ։
Աշխատանքը կատարելու համար պետք է իմանալ․
1․Հավասարաչափ շարժման հիմնական բանաձևերը․
V=at S=at2/2 ՝ այս բանաձևից a= 2S/t2
2․Արագացման սահմանումը,բանաձև,միավորը։
Այն ֆիզիկական մեծությունը որը հավասար է մարմնի շարժման արագության փոփոխության և այն ժամանակամիջոցի հարաբերությանը որի ընթացքում տեղի է ունեցել այդ փոփոխությունը ,կոչվում է հավասարաչափ արագացող շարժում
նշանակում ենք,լատիներեն<<ակսելերատիո(a)>>թարքմանափար արագացում
Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր․մետաղե ճոռ․պողպատե գնդիկ,վայրկենաչափ․մոտաղյա բաժակ,չափաժապավեն,ամրակալան։
Փորձի ընթացքը․
Ամրակալանին ամրացնել ճոռը,որոշակի անկյան տակ։Ճոռի հիմքին տեղավորոլ մետաղյա բաժակը։Չափել ճոռի երկարությունը։Դա կլինի այն ճանապարհը(S),որը կանցնի գնդիկը փորձի ժամանակ։Բաց թողենք գնդիկը և միաժամանակ աշխատեցրու վայրկենաչափը։Երբ գնդիկը կբախվի արգելակին կանգնեցնել վայկենաչափը և գրանցել շարժման ժամանակը՝կլորացնելով վայրկյանի տասնորդական մասով։Փորձը կրկնել երեք անգամ և հաշվել չափված ժամանակների միջին արժեքը՝t=(t1+t2+t3)/3:Հաշված ժամանակը ընդունիր որպես գնդիկի շարժման ժամանակ։Վերևի բանաձևով հաշվիր արագացումը՝ a= 2S/t2
Այժմ նույւն փորձը ,նույն կերպ կրկնիր S-ի համար ընտրելով երկու ուրիշ չափեր։
Փորձ 1
s=1,1մ , t= (t1+t2+t3)/3= (1,3վ + 1,2վ + 1,1վ )/3= 3,6 / 3 = 1,2վ
t1=1,3վ , a= 2S/t2=2×1,1մ / 1,22վ2= 2,2մ / 1,4վ =1,62 մ/վ2 ≈ 2 մ/վ2
t2=1,2վ
t3=1,1վ
____________
a=?
Փորձ 2
s=55սմ =0,55մ ,t=(t1+t2+t3)/3= (0,8վ + 0,6վ + 0,7վ )/ 3 = 2,1վ / 3= 0,7վ
t1=0,8վ ,a=2S/t2= 2 x 0,55մ / 0,72 = 1,1մ / 0,49վ = 2,2 մ/վ2 ≈ 2 մ/վ2
t2=0,6վ
t3=0,7վ
____________
a=?
Փորձ 3
s=30սմ =0,3մ ,(t1+t2+t3)/3= (0,6վ + 0,7վ + 0, 6վ ) /3 = 1,9 / 3 = 0,6վ
t1=0,6վ ,a= 2S/t2= 2 x 0,3մ / 0,62վ = 0,6մ / 0,36վ = 1,7 մ/վ2 ≈ 2 մ/վ2
t2=0,7վ
t3=0,6վ
____________
a= ?
Եզրակացություն
Կատարած փորձերիցս ստացվեց, որ բոլոր երեք ճանապարհների արագացումները մոտավորապես հավասար էր a = 2 մ/վ2 դա նշանակում է որ գնդիկի շարժումը թեք ճոռով հավասարաչափ արագացող է։
Ալեքս Ստեփանյանի ուսումնական բլոգ 