Day: October 16, 2024

Դասարանական առաջադրանքներ՝  29-ա,գ; 30-ա,գ,ե,է; 31-ա,գ,ե; 32-ա,գ,ե

ա․√3²+2² +√ 9=9+4+3=√16=4

√√64+√64=√8+8=16=4

ա․√ 3² x √ 7=3√ 7

գ․√ 5² x3 ² x11=√ 25x√ 9x√ 11=15√ 11

ե․√ 50=√ 25x√ 2=5√ 2

է․√ 5³ x13=√ 5² x√ 5x√ 13=5√ 65

ա․√5×5=√25=5

գ․5√2.4×2√2.4=5×2√2.4²=10×2.4=24

ե․3√5×2√20=3×2√5×20=5√100=5×10=50

ա․√2(√2+1)=√4+√2=2√2

գ․√11(3-√11)=3√11-11

ե․(1+√2)(√2+6)=√2​+6+2+6√2=(6+2)+(√2​+6√2​)=8+7√2​

​

1. Գործիական հոլովի ձևերով նախադասություններ

• Հայրովս միշտ հպարտ եմ եղել:
• Ծաղիկներով զարդարեցինք սենյակը:
• Բոլորով միասին մասնակցեցինք միջոցառմանը:
• Ոչ մեկով հնարավոր չէր լուծել խնդիրը:
• Նպատակին հասնելու համար մենք պայքարում էինք:
• Նա հեռացավ ընկերներով շրջապատված:

2. Հարցական դերանունների խմբավորում

1. Անձին վերաբերող:
   • Ո՞վ
2. Առարկային վերաբերող:
   • Ի՞նչ
3. Որակին, չափին և տեսակի վերաբերող:
   • Ինչպիսի՞, որպիսի՞, ո՞ր, քանի՞, ո՞րերորդ, ինչքա՞ն, որքա՞ն, որչա՞փ
4. Վայրին և ժամանակին վերաբերող:
   • Որտե՞ղ, ո՞ւր, ե՞րբ

3. Դերբայների նման խմբավորման բացատրություն

Դերբայները խմբավորվում են ըստ գործողության կատարման ժամանակի, ձևի և կատարման աստիճանի:

Ա. Անկատար, Վաղակատար, Ապակատար, Ժխտական

• Անկատար (ընկնում եմ, մեծանում եմ) ցույց է տալիս գործողություն, որն ընթացքի մեջ է:
• Վաղակատար (ընկել եմ, մեծացել եմ) ցույց է տալիս արդեն կատարված գործողություն:
• Ապակատար (ընկնելու եմ, մեծանալու եմ) ցույց է տալիս գործողություն, որը դեռ պետք է կատարվի:
• Ժխտական (չեմ ընկնի, չեմ մեծանա) ցույց է տալիս գործողության ժխտումը:

Բ. Անորոշ, Համակատար, Ենթակայական, Հարակատար

• Անորոշ (ընկնել, մեծանալ) ցույց է տալիս գործողություն առանց կոնկրետ ժամանակային սահմանափակումների:
• Համակատար (ընկնելիս, մեծանալիս) ցույց է տալիս գործողություն, որը կատարվում է այլ գործողության ընթացքում:
• Ենթակայական (ընկնող, մեծացող) ցույց է տալիս գործողություն, որը կապված է ենթակայի հետ:
• Հարակատար (ընկած, մեծացած) ցույց է տալիս արդեն կատարված գործողություն:

1. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտված բաղադրյալ բառերով.

1. Մանր նկարներ անող → մանրանկարիչ
2. Թռչուններ բուծելու տեղ → թռչնաբուծարան
3. Գյուղի տնտեսությանը հատուկ → գյուղատնտեսական
4. Միտք հղանալը → միտքահղացում
5. Արդյունք ունեցող → արդյունաբերական
6. Աշխատանքը սիրելը → աշխատասեր
7. Հավասար կշիռ ունենալը → հավասարակշռված
8. Բառերի մասին գիտություն → բառագիտություն

2. Տրված բաղադրյալ բառերի իմաստներն արտահայտված բառակապակցություններով.

1. Մատնաչափ → չափ փոքր, մատի չափի
2. Կիսագունդ → կիսակլոր մարմին
3. Անհարթ → հարթ չլինող, ոչ հարթ
4. Անտեսանելի → որը չի երևում, տեսանելի չէ
5. Ինքնաշարժ → ինքնուրույն շարժվող տրանսպորտային միջոց
6. Սկզբնական → առաջին փուլին վերաբերող, սկզբի հետ կապված
7. Արևմտաեվրոպական → Արևմտյան Եվրոպային պատկանող
8. Աստղադիտարան → աստղերի ուսումնասիրության վայր, աստղեր դիտելու սարքավորում
9. Համաշխարհային → ամբողջ աշխարհին վերաբերող
10. Հավասարաչափ → բոլոր մասերով նույնաչափ, հավասար բաշխված

3. Տրված բառերի բաժանումը՝ ըստ խոսքի մասի.

• Գոյականներ: թութակ, հովիվ, կացին, մասին, վա՜յ, ա՜խ, երրորդ, հարյուր իննսուներեք, ձայնարկություն
• Ածականներ: դեղին, երկար, հավանաբար, արագ, հավասարաչափ
• Թվականներ: երրորդ, հարյուր իննսուներեք
• Դերանուններ: դու, բոլորը
• Բայեր: մտերմանալ, կրկնել, ընկերանալ
• Մակբայներ: դանդաղ, կամաց-կամաց, անշուշտ, հավանաբար, արագ
• Կապեր: վրա, բացի
• Շաղկապներ: թե, որովհետև, որպեսզի
• Ձայնարկություններ: վա՜յ, ա՜խ, է՜

1. Խոսքի մասերի նման խմբավորում՝է

Ա. Գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ.

Գոյական – պատասխանում է (ով ինչ հարցերին) (օրինակ՝ մարդ, տուն):

Ածական – պատասխանում է (ինչպիսի) հարցին (օրինակ՝ գեղեցիկ, դեղին):

վական – պատասխանում է (քանի որերորդ )հարցերին (օրինակ՝ հինգ, երրորդ):

Դերանուն – փոխարինում է գոյականին կամ այլ խոսքի մասերին (օրինակ՝ ես,

նա):Բայ – պատասխանում է (ինչ է անում հարցին) (օրինակ՝ խոսել, գրել):

Մակբայ – բացատրում է բայի, ածականի կամ այլ մակբայի հատկանիշներ և պատասխանում է «ինչպե՞ս, ինչքա՞ն» հարցերին (օրինակ՝ արագ, շատ):

Բ. Կապ, շաղկապ, ձայնարկություն, վերաբերական բառեր.

Կապ – կապում է նախադասության անդամներ (օրինակ վրա մեջ):

Շաղկապ – կապում է նախադասություններ կամ բառակապակցություններ (օրինակ և բայց): Ձայնարկություն – արտահայտում է հույզեր (օրինակ վայ ախ):

Վերաբերական բառեր – փոխարինում են անուններ կամ այլ բառեր և կապում նախադասությունները (օրինակ ով ինչը):

2. Հարցական դերանունների փոխարինում՝

Պարզվեց, որ գաղտագողի մոտեցող մարդը անհանգիստ է:

Քաղաքում պտտվող լուրերը խորամանկ էին:

Եվրասիա մայրցամաքը ամենամեծն է:

Խորհրդավոր այցելուները երեքն են:

Այդ մրցույթի մասնակիցները քսանն են:

Մեր դպրոցը շրջանում առաջինն է:

Աշունը գունավորել է դաշտերը, այգիներն ու անտառները:

3. Բառակապակցություններ՝

Շատ դեղին

Փոքր-ինչ հանգիստ

Համարյա մեծ

Հազիվ հուզվել

Արագ հանգստանալ

Շատ լաց լինել

4. Կետերը փոխարինել տրված բառերով.

Մեր տիեզերական այցելուն կարծես թե արդեն ընտելացել էր, բայց դեռ լրագրողներից խուսափում էր:

Բացատրություն տրված բառերը տարբեր խոսքի մասեր են (գոյական, բայ, դերանուն), սակայն դրանք միավորում են մարդուն կամ առարկային վերաբերող գործողությունները: